Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Եղիա Ա. Արճիշեցի

549. Վահան Գողթնացի

Հայասատանէ տարուած գերութեան մէջէն յանուանէ կը յիշատակուի, Վահան անուն տղայ մը (ՅՈՎ. 126), տակաւին չորս տարեկան, որդի Խոսրովու Գողթնեաց նախարարին, որ հարկաւ Նախիջեւանի մէջ սպաննուած նախարարներէն մէկն էր, քանի որ սուրբ ալ կոչուած է (ՍՈՓ. ԺԳ. 10)։ Վահան Դամասկոս հասնելէն ետքը ուրիշ անտիական տղայոց նման իսլամական հաւատքի մէջ կրթութեան տրուեցաւ, հայրենական Վահան անունը Վահապի փոխուեցաւ, եը հետզհետէ ուսմանց մէջ յառաջանալով իր հասակակիցներուն մէջ նշանաւոր հանդիսացաւ, եւ իբր արքունի դիւանադպիր ամիրապետութեան մէջ պաշտօնի անցաւ (ՍՈՓ. _ԺԳ. 20)։ Վահան Գողթնացիի նահատակութիւնը իր կարգին պիտի պատմենք եւ առ այժմ այսչափը նշանակել բաւական ըլլայ։ Անոր վկայաբանութիւնը առանձինն գրուած մեզի հասած է, ուր Նախիջեւանի եւ Խրամի կոտորածներուն յիշատակն ալ կ՚ըլլայ, եւ թուականներ ալ կը ցուցուին արաբական եւ հայկական տոմարներով, եւ կոտորածին պատասխանատուութիւնը կը թողուի Ապտիւմելիք ամիրապետին վրայ, որով 704-ին կատարուած կ՛ըլլայ այդ եղերական արկածը։ Սակայն մենք այդ գրուածին նախադասելի կը համարինք Ղեւոնդ պատմիչի յայտնի վկայութիւնը, որ կոտորածին հրամանը կը վերագրէ Ապտիւլմելիքի յաջորդին եւ կը դնէ զայն յառաջնում ամի իշխանութեան Վալիտի (ՂՆԴ 54), եւ ըստ այսմ փոփոխել հարկ չենք տեսներ դրած թուականները։ Վկայաբանութեան մէջ նշանակուած կը գտնենք եւա, թէ յաւուրս տօնի զատկին գերիները Դուին բերած են, զջերմ աւուրս յարգելանի պահած, եւ յաշնան հասեալ ժամանակ դէպի Ասորիք ճամբայ հանած են (ՍՈՓ. 19), ինչ որ կրնանք պատշաճեցնել 707 տարւոյն, որուն Զատիկը հանդիպած է Մարտ 27-ին աղբիւրէ կը քաղենք, թէ գերիներուն մէջէն մաս մը արգելարանի մէջ եւ մաս մըն ալ ճամբուն վրայմեռած, եւ թէ ճամբայ հանելէ առաջ իւրաքանչիւրին զպարանոցսն կնքէին, եւ թէ տարած ատեննին հրամանով եւ գրով հաշիւ կը բռնէին։

« 548. Աւերած և Գերութիւն   |   550. Շուշան Կամսարական »
© Gratun.org