Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Եղիա Ա. Արճիշեցի

550. Շուշան Կամսարական

Գերի տարուածներուն մէջն է նաեւ Շուշան Կամսարական, որուն գթութիւնը պատմեցինք Վարդանակերտի պատերազմէն փախստական Արաբացւոց վրայ (§ 528)։ Կ՚երեւի թէ քանի մը տարիներ բաւական եղած էին անցեալը մոռցնել, որ յատուկ բռնութիւններ ալ գործածուեցան իրեն վրայ, Միջագետքի Խառան քաղաքը, ուր տարուած էր գերութեան բազմութիւն մը։ Խիստ բանտարկութիւն, քաղց ու ծարաւ եւ զանազան տանջանքներ չկրցան ընկճել արիասիրտ բամբիչը, որ միշտ հաստատուն մնաց իր հաւատքին վրայ, եւ տանջանքներու ներքեւ վախճանեցաւ Խառանի բանտին մէջ։ Որոշ չէ թէ ինչ պատճառով սկսաւ Շուշանի վրայուրացութեան բռնադատութիւնը։ Թէեւ կրնայ մտածուիլ գեղանի կնոջ մը տիրանալու պատճառը, բայց անհաւանական չէ, որ Արաբացի փախստականներուն վրայ ցուցուցած սէրն ու գութը, իբր իսլամութեան յարած ըլլալու պատրուակ գործածուած, եւ իսլամութենէ ետ դարձողի պէս մահապարտութեան ենթարկուած ըլլայ։ Թուական կը ցուցուի Հայոց ՃԾԵ տարին, այլ ի դէպ է Ե եւ Է թուատառերու փոխանակութեամբ ուղղել, 708-ին (ՉԱՄ. Բ. 382), եթէ գերութիւնը 707 աշունին մեկնեցաւ Հայաստանէ։ Երբոր Շուշանի նահատակութեան լուրը հասաւ իր եղբօր Գագիկ Կամսարականի, նա աւարտելու վրայ էր Վարդանակերտի յաղթութեան յիշատակին նոյն աւանին մէջ հիմնարկած ուխտի եկեղեցին, եւ մարտիրոսի եղբայր ըլլալու պարծանօք, եկեղեցւոյն նաւակատեաց հանդէսին խառնեց իր վկայուհի քրոջ տօնական յիշատկը։ Թերեւս Եղիա կաթողիկոս եղաւ փառաւոր տօնախմբութեան հանդիսադիրը։ Շուշան Կամսարականի յիշատակը Ճառընտիրներունմէջ յիշուած է (ՉԱՄ. Բ. 382), բայց պէտք էր Յայսմաւուրքի անցնէր եւ տօնական ալ ըլլար գթութեամբը օրինակելի, բարեգործական ձեռնարկովը յառաջընթաց (§ 528), եւ մարտիրոսութեամբը փառաւոր տիկնոջ յիշատակը։

« 549. Վահան Գողթնացի   |   551. Եղիայի Ընթացքը »
© Gratun.org