Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Եղիա Ա. Արճիշեցի

556. Դաւանական Խնդիր

Այդ միջոցին կը պատշաճեցնենք Եղիայի մի ուրիշ նախանձայուզութեան գործը։ Անանիա Շիրակացիի աշակերտութենէն Հերմոն եւ Տրդատ եւ Ազարիա եւ Եզէկիէլ եւ Կիրակոս վարդապետներ, իրենց ուսուցչին օրինակէն քաջալերուած, եւ յունական ուսմանց փափաքով Երուսաղէմ կ՚երթան, սակայն հետզհետէ միտուընին ալ փոխելով քաղկեդոնիկ երկաբնակ վարդապետութեան կը հաւանին, եւ Հայաստան դարձած ատենանին նոյն գրութիւնը կը ջանան պաշտպանել։ Անանիա զանոնք իրմէ կը մերժէ, իսկ ասոնք սկսին նոյնիսկ Անանիայի դէմ խօսիլ եւ զայն իր մոլորեալ անարգել (ՍԱՄ. 85)։ Եղիա կը լսէ, եւ նախանձայոյզ ու կտրուկ ընթացքը ձեռք կ՚առնէ, որով յիշեալ հինգ վարդապետները չեն կրնար իրենց կարծիքը Հայաստանի մէջ տարածել, կը լռեն կամ կը հեռանան։ Այդ միջադէպն ալ շատ յստակ եւ շատ ստոյգ կերպով կը ցուցնէ, թէ ինչ էր Եղիայի դաւանութիւնը, եւ ինչ նորա ըմբռնումը քաղկեդոնիկ երկաբնակութեան մասին, որով ինքնին կը հերքուի Սակս ժողովոս գրութեան անհիմն յայտարարութիւնը, թէ Եղիա ալ մին եղած ըլլայ այն կաթողիկոսներէն, որք հնազանդեալք կ՚ըսուին խոստովանութեան Քաղկեդոնի անիծելոյ (ԹՂԹ. 222)։ Արդէն Եղիայի նախորդներուն նկատմամբ ալ ցուցուցինք այդ ամբաստանութեան անհիմն ըլլալը, որով ամբողջաբար հերքուած կ՚ըլլայ այն տարադէպ կարծիքը որ Հայոց Եկեղեցին, կամ Հայ Եկեղեցւոյ կաթողիկոսները, Եզրէն մինչեւ Եղիա, մերձաւորաբար դար մը, քաղկեդոնիկ դաւանութեան ներքեւ ապրած ըլլան։

« 555. Եղիա և Աղուանք   |   556. Մահն ու Արդիւնքը »
© Gratun.org