Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

561. Ամիրապետին Զարմացումը

Ամիրապետին գլխաւոր հետաքրքրութիւնը՝ փառաւոր եւ փառազարդ մարդ մը տեսնելն էր, եւ հրաման ըրաւ, որ կաթողիկոսը իր ամբողջ արդուզարդով ներկայանայ, ըստ այնմ ալ կատարուեցաւ։ Յովհաննէս ամիրապետին ներկայացաւ փայլուն եւ պաղպաջուն զգեստիւք պճնաւորեալ, զաղեբէկ ծաղկեալ մօրուսն ոսկեփունջ կազմեալ, եւ զոսկիանկար գաւազանն որ ի փայտից ոպինազից ի ձեռն առեալ (ՅՈՎ. 131)։ Իրաւ ալ ամիրապետը հիացեալ զարմացեալ մնաց Օձնեցիի արտասովոր գեղեցկութեան, դէմքին, հասակի, մօրութին եւ անձնեայ կերպարանին վրայ, ինչ որ միշտ նկատողութեան արժանի կէտ մը եղած է հին ժողովուրդներու, եւ մասնաւորապէս արեւելեան ազգերու համար։ Առաջին տեսութեան պատուադիր ձեւերը վերջանալէն ետքը, ամիրապետը աթոռ բերել տուաւ եւ նստեցուց, աւելի լուրջ խօսակցութեանց մտնելու համար, կաթողիկոսին պճնասիրութեան վերաբերմամբ։ Այդ կէտը կատարելապէս կը պատշաճի Էօմերի անձին եւ զգացմանց, որ նկարագրուած է իբր ըստ ամենայնի պարզասէր անձ մը, իշխանական ճոխութեանց չհանդուրժող, բարեգործ եւ բարեսէր, որ իր նախորդներուն ժամանակէն սկսած շքեղութեանց սովորութիւններն ալ արգիլած եւ դադրեցուցած էր (ՎԱՐ. 330), ուստի Էօմէրին շատ յարմար կու գան պատմիչներուն կողմէն անոր բերանը գրուած խօսքերը։ Ե՛ս լսեր եմ, կ՚ըսէ, որ ձեր մարգարէն Յիսուս, հեզ էր եւ խոնարհ աղքատութիւնը կը սիրէր, պարկեշտ եւ սոսկական զգեստ կը գործածէր, իրեններուն ալ այնպէս կը յանձնարարէր, որով անոր առաջին առաքեալներն ալ, եւ անոնցմէ ետքը եկող ձեր հին առաջնորդներն ալ, աղքատութիւնն ու գձձութիւնը, մեծութենէ եւ փարթամութենէ աւելի սիրած ու պահած են. ինչպէ՞ս կ՚ըլլայ, որ դուն անոնց հետեւող մը, ասանկ շքեղ կերպով կը զարդարուիս։ Կաթողիկոսը կը պատասխանէ. Իրաւ Քրիստոս տէրն մեր խոնարհ եւ անարգ կերպարանով ապրեցաւ, նոյնը ըրին առաքեալները եւ առաքելոց հետեւող հայրապետները, սակայն անոնք իրենց ազդեցութիւնը ցուցնելու, իրենց իշխանութիւնը գործածելու, եւ ժողովուրդին վրայ ազդելու համար հրաշագործութեան ոյժը ունէին, եւ անով կը զօրանային մարդիկներուն վրայ, որք ոչ թէ վերացական սկզբունքներով, այլ նշաններով կ՚ազգուին։ Հետեւաբար անոնք ուրիշ արտաքին նշանի պէտք չունէին։ Բայց մենք այդ միջոցները չունինք, եւ պարտաւոր ենք գործածել այն արտաքին նշանները, որոնցմով բոլոր աշխարհք կը վարուի, եւ որոնք դուք ալ կը գործածէք։ Ձեր իշխանութիւնը ազդեցիկ ընել տալու համար ծիրանեփառ կը հագուիք, ոսկեճամուկ կը զարդարուիք, գեղեցկութեան ձեւեր կ՚առնէք, զէնքեր կը կրէք, որ ժողովուրդը ձեզմէ պատկառի, որ եթէ ձեզ տեսնէ հագած, գծուծ եւ խոշոր կերպարանի տակ, ոչ ձեզ կը պատուէ, ոչ ձեզ կը սեպէ, նոյնիսկ ձեր ով ըլլալն ալ յայտնի չ՚ըլլար։ Այդ նպատակով կը գործածուի արտաքինը, նոյնն է եւ իմ զարդերուս նշանակութիւնը միայն արտաքիններուն համար։ Իսկ եթէ իմ անձնական կեանքս իմանալ կ՚ուզես, եւ զբովանդակն զիմ գտանել խուզես, հրաման ըրէ որ այստեղ եղողները դուրս ելլեն, եւ առանձինն քեզի բացատրեմ։ Ամիրապետը կը հաւանի, եւ դահլիճին մէջ միայնակ կը մնան ամիրապետն ու կաթողիկոսը։ Այն ատեն Օձնեցի շքեղ զգեստները կը քակէ ու կը բանայ, որուն ներքեւ կը տեսնուի այծեայ ցփսիները կամ խոշոր խարազները, եւ ամիրապետին դառնալով կ՚ըսէ. Մերկութեան անդամոցս ասյ է զգեստ, իսկ արտաքոյքդ միայն են ի տեսիլ արտաքնոց։ Ամիրապետը նոր զարմացման կը մատնուի, ձեռքը կ՚երկնցնէ, խարազները կը շօշափէ, ու վարանելով մը կ՚ըսէ. Զիա՞րդ արդեօք կարէ մարմին մարդոյ տեւել ժուժկալել այսպիսի դժոխըմբերելի էրձի, եթէ ոչ յԱստուծոյ տուեալ լինի նմա համբերութիւն։ Էօմէր բոլորովին զարմացած, ոչ ես կաթողիկոսին գեղեցկութեան, այլ անոր առաքինութեան վրայ, յարգանքները կը շատցնէ, եւ պատիւները կ՚առատացնէ (ՅՈՎ. 131)։

« 560. Ամիրապետին Երթալը   |   562. Ամիրապետին Շնորհները »
© Gratun.org