Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

566. Ժողովական Կանոններ

Դուինի ժողովական կանոնները 32 հատ են, որոնք կը գտնուին թէ Կանոնագիրքին մէջ (ԿԱՆ. 126), եւ թէ ատենաբանութեան հետ հրատարակուած են (ՕՁՆ. 24)։ Առաջին երկու կանոնները արբեցութեանց դէմ են, թէ եկեղեցականաց եւ թէ աշխարհականաց համար, որոնք հաղորդութենէ կը զրկուին, եւ այն եկեղեցականը, որ յամառեալ ի նմին յամեսցէ՝ կարգալոյծ ընել կը հրամայուի։ Յաջորդ երեք կանոնները պսակներու վրայ են, որք կ՚արգելուն կիրակնամուտին, Զատկի ճրագալուցին, եւ Զատկի քառասունքէն մինչեւ Հոգեգալուստ պսակ օրհնել, ինչպէս նաեւ առջի իրիկուընէ երեկոյթ ընել, արբենալ եւ զեղխիլ, այլ կը հրամայեն պատկեշտութեամբ պսակի եւ հաղորդութեան խորհուրդները ընդունիլ։ Եթէ քահանան իմանայ որ այսպէս պատրաստուած չեն, կ՚արտօնուի պսակը ուրիշ օրուան յետաձգել։ Պսակի կը վերաներին ԺԵ. եւ ԺԶ. կանոններն ալ, եւ կը հրամայեն որ յեկեղեցին եւ ի սրբութեան տեղիսն օրհնուին, նոյնպէս երկրորդ պսակներն ալ։ Իսկ եթէ յառաջագոյն իրարու հետ պղծեալ ըլլան, կը պատուիրուի զատել, կամ թէ ապաշխարութենէ ետքը օրհնել։ Մեծ պահոց Շաբաթ եւ Կիրակի օրերուն վրայ կը խօսին Զ. րդ Է. րդ կանոնները, որպէսզի պատարագը չխափանուի, իսկ պահել կամ լուծանել յիւրաքանչիւր կամս թողեալ լիցի։ Յաջորդ կանոններ հետզհետէ կը հրամայեն, որ միւռոնը հայրապետը օրհնէ, իսկ եպիսկոպոսները միայն ի զատկի հինգշաբթին, եւ ոչ երբեք քահանաները։ Ասոնք կրնան օրհնել մկրտութեան ձէթը, եւ հիւանդաց ձէթը, իւրաքանչիւր անգամ զատ զատ։ Պատարագի սեղանը քարեղէն եւ անշարժ շինել, եւ ոչ փայտեղէն եւ շարժուն։ Նոյնպէս մկրտութեան աւազաններն ալ քարեղէն եւ հաստատուն շինել մկրտատունին մէջ։ Իսկ երախայից ձէթն ու հրաժարումը մկրտարանին դուռը կատարել։ ԺԷ. կանոնէն մինչեւ ԻԴ. կանոնը ժամերգութեանց պատշաճները կը կարգադրուին, ԻԶ. եւ Լ. կանոնները, Յայտնութեան ջրօրհնէքի եւ ութօրէքի աւետարանները կը ցուցանեն, եւ Ծաղկազարդին կը հրահանգեն ոստս բառնալ եւ ճօճանակս շարժել, այսինքն քշոցները հնչեցնել։ ԻԷ. եւ ԻԸ. կանոնները կը հրամայեն որ փայտէ կամ որեւէ նիւթէ խաչի նշաններ, եթէ օրհնուած եւ օծուած չեն ի պատիւ եւ յերկրպագութիւն չընդունուին, իսկ օրհնւելէ եւ օծուելէ ետք ալ ամենայն նախանձախնդրութեամբ պաշտպանուին։ Դիտելու է որ խաչերու հետ պատկերներու ալ յիշատակութիւն չ՚ըլլար։ ԼԱ. կանոնը կը հրամայէ Կիրակին կէսօրէն չլուծել, այլ մինչեւ ցերեկոյն պահել զգուշանալով ի գործոց եւ ի ճանապարհորդութենէ։ Վերջապէս ԻԹ. եւ ԼԲ. կանոնները կը հրամայեն զգուշանալ, չհաղորդիլ եւ չկենակցիլ ամէն հերձուածողներուն հետ, եւ յատկապէս Մծղնեայ կամ Պոլլիկեան, այսինքն է Պաւղիկեան, աղանդաւորներու հետ, որոնք պէտք է խոշտանգել եւ ծանր պատուհաս ի վերայ ածել, մինչեւ զգաստասցին, իսկ եթէ տակաւին յամառին, արտաքս ընկենուլ յեկեղեցւոյ, ինչ որ կը ցուցանէ թէ առաջուան յիշուած խոշտանգել ու ծանր պատուհաս ըսածներն ալ եկեղեցական իմաստ ունին։ Ինչպէս ուրիշ առիթներու մէջ դիտել տուած ենք, բարեկարգական կանոնները լռութեամբ կը ցուցնեն ժամանակին տիրող անկարգութիւնները, եւ Օձնեցիին կանոնները մեզի կ՚իմացնեն թէ ինչ տեսակ զեղծումներ կը յաճախէին այդ միջոցին Հայ Եկեղեցւոյ մէջ, եւ պէտք է հետեւցնել թէ հակառակ ժամանակին շփոթ կացութեան, բացարձակապէս ծանր կէտեր չեն յիշուածները։

« 565. Դուինի Ժողովը   |   567. Կանոնագիրքի Կազմութիւն »
© Gratun.org