Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

567. Կանոնագիրքի Կազմութիւն

Օձնեցիին եկեղեցական բարեկարգութեան համար նախանձախնդրութիւնը չբաւականացաւ Դըւնայ ժողովին մէջ դրուած կանոններով, որոնք ընդհանրապէս կրկնում էին արդէն օրինադրուած կանոններու։ Եկեղեցին սկիզբէն ունէր իր կանոնները կամ առաքելական աւանդութեանց հետեւողութեամբ կամ ժողովներով հաստատուած, եւ որք եկեղեցւոյն կը խառայէին իբր կանոն գործոց։ Սակայն ասոնք միշտ առձեռն պատրաստ չէին գտնուիր, ոմանք առ ոմանս, եւ ոչ ամենեքին առ ամենեսեան կը գտնուէին, եւ պէտք էր անոնց ամբողջութիւնը գեղեցագործ մատենիւ ի հայրապետանոցի արձանացուցանել (ՕՁՆ. 115)։ Այս կերպով նախապէս հոգեւորական պաշտօնեաներու դիւրութիւն կը տրուէր ընելիքնին գիտնալ, եւ երկրորդաբար ուսունասէր անձերու նիւթ կը պատրաստուէր բազմախոյզ խնդիրներ լուսաբանելու համար։ Այս աշխատութիւնն է զոր ինքն կաթողիկոսն ձեռնարկեց անձամբ կատարել, եւ Հայոց համար հեղինակութիւն ունեցող, ու ժամանակին գործադրութեան ընդունուածը զատելով եւ զտելով Հայ Եկեղեցւոյ Կանոնագիրքը կազմեց։ Իւրաքանչիւրին նախաբան ալ աւելցուց զժամանակն եւ զպատճառն ցուցանելու համար, եւ կանոններուն իւրաքանչիւր գլուխները համառօտեալ բանիւք ի սկզբան նախակարգելով, որպէսզի անաշխատաբար անդուստ զբանն յիւրում տեղւոջն գտցէ խնդրողն (ՕՁՆ. 116), եւ միանգամայն բոլոր կանոնական գլուխները շարայարեալ թուահամարի վերածեց։ Օձնեցին հարկաւ իրեն ուղեցոյց ունեցած է յունական եկեղեցւոյն մէջ ընդունուած, եւ Թէոդորոսեան ու Յուստինեան անուններով ծանօթ հաւաքածոները։ Ահա այդ Կանոնագիրքն է որ մեզի հասած է, թէպէտ տակաւին տպագրութեամբ հրատարակուած չէ, բայց այսօր ալ իբրեւ եկեղեցւոյն օրինագիրք կը ծառայէ, հարկաւ ժամանակով խափանած կամ նոր որոշմամբ փոփոխած կանոնները պարտուպատշաճ ուսումնասիրութեան ենթարկելով։ Օձնեցիին աշխատութեան յարգը ցուցանելու համար, բաւական ըլլայ դիտել, որ Հայ կանոնագիրքը Արեւմտեանը կը կանծէ, եւ աւելի առաջ է քան Իսիդորոս Մերկատորի գործը, որ Թ. դարուն կազմուած է, եւ ոչ թէ Է. դարու հեղինակ Իսիդորոս Հիսպաղիոյ եպիսկոպոսին գործն է, որով մեր Օձնեցին Իսիդորոսէն դար մը առաջ յօրինած կ՚ըլլայ Հայոց կանոնագիրքը։

« 566. Ժողովական Կանոններ   |   568. Կանոնագիրքի Վերլուծում »
© Gratun.org