Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

569. Գիրք Թղթոցի Ծագումը

Մեր տեսութեամբ Գիրք Թղթոցն ալ Օձնեցիի պէտք է վերագրել (ԹՂԹ. բ. ), թէպէտ յիներէն որոշակի ըսուած չէ։ Մեր կարծիքին գլխաւոր փաստը, Գիրք Թղթոցին ալ Կանոնագիրքին նման հայրապետանոցի պաշտօնական արձանագրութեան բնութիւնն ունենալն է, որ պիտի ծառայէր իբրեւ հնաւանդ դաւանութեան ուղեցոյց, ինչէս Կանոնագիրքն ալ աւանդական բարեկարգութեան ուղեցոյց ըլլալու համար կազմուեցաւ։ Այդ նմանութեան մի ուրիշ նշանն ալ երկուքին հաւասարապէս առաջին եւ կանոնաւոր մասէն ետքը, հետագայ կցկտուր յաւելուածներ ունենալն է, որ բաց եւ շարունակելի արձակագրութիւն ըլլալուն հետեւանքն է, ինչ որ չէր կրնար ճշմարտուիլ անհատական եւ փակուած աշխատութեան մը վրայ։ Եւ ո՞վ աւելի յարմար կրնար ըլլալ հայրապետանոցի մէջ հնաւանդ դաւանութեանց վաւերագիրներու արձանագրութիւնը բանալու, եթէ ոչ նա ինքն, որ աւանդական բարեկարգութեանց վաւերագիրները արձանագրելու գաղափարը յղացաւ, եւ գործադրութեան ձեռնարկեց։ Այդ կէտին վրայ գրեցինք արդէն, Մովսէս Ցուրտաւացին՝ ԳիրքԹղթոցին հեղինակ ընողներուն կարծիքը ջրելով (§ 407)։ Ուստի աւելի չենք երկարեր այդ կէտին վրայ։ Միայն աւելցնենք, որ Գիրք Թղթողին ալ նախնական եւ կանոնաւոր մասը Օձնեցիին ժամանակին փակուած, անոր մօտ ատեններն ալ կարգաւոր կերպով շարունակուած, եւ միայն վերջերը աղաւաղուած է։ Գիրք Թղթոցը Ցուտաւացիին վերագրողներ պէտք է դիտեն, որ այդ հաւաքախոյէն մեծագոյն մաս մը անոր ժամանակէն ետքին պատկանող գրուածներով կազմուած է, եւ թէ Ցուրտաւացի եպիսկոպոսը հայրապետանոցի մէջ պաշտօնական արձանագրութիւն բանալու հեղինակութիւն չունէր։

« 568. Կանոնագիրքի Վերլուծում   |   570. Օձնեցիին Ճառերը »
© Gratun.org