Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

572. Հայք և Ասորիք

Օձնեցիին եկեղեցական նախանձայոյզ գործունէութեան լրումը եղաւ Մանազկերտի ժողովը, որ իր հայրապետութեան վերջին տարիներուն մէջ գումարուեցաւ, 726-ին, ինչպէս յատուկ ուսումնասիրութեամբ ըստուգուած է (ՅԱՐ. 185), համաձայն Սակս ժողովուց գրութեան տուած՝ Հայոց 175 թւականին (ԹՂԹ. 233), թէպէտ այլուր 729 նշանակուած է (ՍԱՄ. 87)։ Գումարման նախաձեռնութիւնը կը պատկանի Հայոց հայրապետին, իսկ անոր պատճառ տուողը՝ Հայոց եւ Ասորւոց տեղի ունեցած ընդհարումներն էին։ Ծանօթ է Սեւերոսի եւ Յուլիանոսի տարաձայնութեամբ երկփեղկած ապականութեան խնդիրը (§ 350), նոյնիսկ Միաբնակներուն մէջ։ Ապականութեան ի հարկէ կամ ի կամաց տարբերութեան խնդիրը՝ առաջին հեղինակներէն ետքը այնպէս յառաջացաւ եւ աղաւաղեցաւ իրենց հետեւողներուն ձեռքը, որ Սեւերեանք մինչեւ աստուածաչարչարութիւն հասան. իսկ Յուլիանեանք մինչեւ երեւութականութիւն յառաջեցին։ Առաջինները Ասորւոց եւ երկրորդները Հայոց մէջ ասպարէզ գտած էին, մինչ երկու կողմերուն հայրապետներն ալ չափազանցեալ կարծիքները հերքելով, ուղղութեան շաւիղ մը հաստատել կը ջանային։ Ասորւոց պատրիարքական աթոռը բարձրացած էր 724-ին Աթանաս Գ. Անտիոքացի, որ լայնախոհ եւ ուղիղ դիտմանց տէր անձ մը կը նկարագրուի, եւ անոր հետ սկսաւ Օձնեցին յարաբերութեան մտնել ուղղափառ վարդապետութեան կէտերը ճշդելու։ Երկու ասորիներ, Բարշապուհ Նփրկերտացի քահանայ, որ Բարխադբըշարբա կոչուած է Ասորիներէն (ՅԱՐ. 179), եւ Գաբրիէլ Բեթեգրացի սարկաւագ, խնդիրը գրգռած էին սխալ գրութիւններ եւ սուտ ամբաստանութիւններ յերիւրելով երկու եկեղեցիներու միջեւ, այնպէս որ անհրաժեշտ կը դառնար միտքերը լուսաւորել եւ խնդիրը պարզել։ Այդ նպատակով փոխադարձ թղթակցութիւններ տեղի ունեցան Յովհաննէսի եւ Աթանասի միջեւ, եւ վերջապէս ժողովի մը մէջ երես առ երես բանակցութեան պէտքը հաստատուեցաւ (ՅԱՐ. 129)։

« 571. Ժամերգութեանց Մեկնութիւն   |   573. Մանազկերտի Ժողովը »
© Gratun.org