Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

576. Օձնեցիի Մահը

Մանազկերտի ժողովը Օձնեցիի գործունէութեան փակումը եղաւ, եւ անկէ ետքը այլեւս նշանաւոր արդիւնք մը չունինք յիշատակուած։ Ընդհակառակն, տարիքով ծանրացած եւ աշխատութեամբ յոգնած, պէտք զգաց հանգստանալ, եւ առանձնացած իր ծննդավայրը, Օձուն գիւղը, եւ բնակութենէն քիչ մը հեռու իրեն համար տեղ մը որոշեց Սոթից լեռը (ՀԻՆ. 479), ուր եւ շինած էր եկեղեցի մի մեծ, եւ ինքզինքը աղօթական կեանքի տուաւ (ԿԻՐ. 39)։ Նա որ սովորած էր նոյնիսկ շքեղ եւ զարդարուն տարազներ գործածել, այլեւս ճգնողական կեանքի կը նուիրուէր, պահօք եւ աղօթիւք եւ ամենագիշեր տքնութեամբ կ՚անցընէր իր օրերը (ՅՈՎ. 129) խաչաչարչար ճգնութեամբ, ուր եւ իրեն ընկերակից էին Գէորգ Սքանչելագործ եւ Մատթէոս Խոտճաբակ վարդապետները, եւ այլ բազում խստակրօնք եւ երկնաթռիչք (ՀԻՆ. 479)։ Այդպէս անցուց Օձնեցին իր կեանքին վերջին տարիները, որք երկար ալ չեղան, վասնզի 728-ին կնքեց իր բազմաշխատ եւ բազմարդիւն կեանքը, թէ կարողութեան եւ թէ սրբութեան մեծ հռչակ թողլով ետեւէն։ Յայսմաւուրքը Ապրիլ 17-ին կը դնէ անոր յիշատակը (ՅԱՍ. Ս. 170), որ կրնայ իբր մահուան օրը ընդունուիլ, միայն թէ Հայ տոմարի ահեկանի 10ը, որ անշարժ տոմարի հաշուով, Ապրիլ 17ին դրուած, 728-ին տիրող շարժական տոմարի հաշուով, Փետրուար 6-ին պիտի իյնար։ Թաղման տեղն ալ յիշուած չէ հիներէն, բայց Օձնեցիի գերեզմանը իբր ուխտատեղի կը պատուուի այժմեան Արդուի գիւղը, հին Օձունի արեւմտակողմը։ Օձնեցին կաթողիկոսական գաւազանագիրքիր լուսաւոր պարծանքներէն մէկն է իր ուսումնական զարգացմամբ, եկեղեցական նախանձայուզութեամբ, եւ վարչական կարողութեամբ, որով նոր կեանքի նուիրագործումը կատարեց ազգին մէջ, խաղաղ կենցաղ մը պատրաստելով քաղաքականապէս, եւ անխառն եկեղեցական կացութիւն մը եկեղեցականապէս։ Իրաւ այդ գաղափարին հեղինակը ինքը չեղաւ, որովհետեւ Ձորոփորեցին եղած էր զայն յղացողը, եւ Արճիշեցին սկզբնաւորողը, սակայն Օձնեցին եղաւ զայն լրացնող եւ կատարելոգործողը։ Օձնեցիին անունը թէպէտ միշտ պատուով եւ յարգանօք պահուած է յետիններէն, եւ նոյնիսկ գովութեամբ յիշատակուած Գրիգոր Տղայէ (ՏՂԱ. 76) եւ Ներսէս Լամբրոնացիէ (ՏՂԱ. 158), սակայն անոր անունին տօնելի սրբոց կարգն անցնիլը՝ վերջին ժամանակներու որոշում մըն է, եւ Սիմէոն Երեւանեցիի 1774-ին հրատարակած տօնացոյցէն հնագոյն փաստ մը չունինք այդ մասին (ՍԻՄ. 67), թէպէտ ընդհանրապէս իբր սուրբ յարգուած լինելու (ԿԱԼ. 202), եւ Յայսմաւուրքի անցած լինելու (ՅԱՅ. 514) յիշատակները կան։

« 575. Քաղկեդոնական Խնդիր   |   577. Օձնեցիին Գրուածները »
© Gratun.org