Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

577. Օձնեցիին Գրուածները

Օձնեցիին վրայօք դատաստան մը ընելու համար դժուարին տագնապի մատնուած են հռոմէադաւան ազգայինք, խղճալով դատափետել այսպիսի հոյակապ անձնաւորութիւն մը, միւս կողմէն ալ չհամարձակելով գովեստ խօսիլ հակաքաղկեդոնիկ հայրապետի մը վրայ։ Իրենցմէ աւելի համարձակ եղած էր հայ-հռոմէականութեան առաքեալն Կալանոս, որ պարզապէս կոչած էր զայն սուտ եւ խաբեբայ վարդապետ, ի ներքոյ գայլ յափշտակող, օձաբարու վիշապ, կեղծաւոր առաջնորդ, մոլորեցուցիչ, զարմանք ալ յայտնելով որ գտանին ոմանք այնքան անմիտք եւ մոլորութեամբ նորա արբուցեալք, մինչզի եւ համարեն թէ նա սուրբ էր (ԿԱԼ. 202)։ Հայ-Հռոմէականք խորշելով հետեւիլ իրենց ռահվիրային, ջանացին ամենայն զօրութեամբ Օձնեցին իբրեւ քաղկեդոնիկ ներկայել, եւ Չամչեան իր պատմութեան մէջ 102 մեծադիր էջեր նուիրեց այդ նպատակին (ՉԱՄ. Բ. 571-672), եւ Մանազկերտի ժողովին ալ ժամանակն ու գումարողը փոփոխելով, Ներսէս Իշխանցիի ժամանակը տարաւ, սորա քաշուած միջոցին Յովհաննէս Մանազկերտացի անձ մը ստեղծելով, իբր նոյն ժողովին հաւաքողը (ՉԱՄ. Բ. 351-354)։ Չամչեանի աշակերտներ Յովհաննէս Մանազկերտացիի չկարենալով ստուգել, ջանացին Յովհաննէս Տիկորեցիով մը զայն փոխանակել (ՎԱՐ. 73), զարմանքի տեսարան ընծայելով, թէ ինչպէս պատմութեանց հետեւող անձեր ալ՝ կրնան բոլոր պատմագիրներու վկայութեանց հակառակ մտացածին ենթադրութեանց մէջ իյնալ։ Մանազկերտի ժողովին՝ 728ին եւ Յովհաննէս կաթողիկոսի կողմէ հաւաքուելուն մեր ամեն պատմագիրներ կը վկայեն յայտնապէս, եւ ասորական աղբիւրներու ուսումնասիրութիւնք ալ նոյնը կը հաստատեն, այնպէս որ այլեւս հակառակ խօսիլ հնար չէ։ Իսկ Օձնեցիին ճառերը քննութեան ենթարկելով անոնք ուղղափառ գտնել, եւ պապական գրաքննութեան առջեւ ալ անոնք պաշտպանել, ուրիշ բան ըսել չ՚ըլլար, բայց եթէ Հայոց Եկեղեցւոյն դաւանութեան ուղղափառ ըլլալը ընդունիլ, քանի որ Օձնեցին, որ այդ ճառերը գրած է, նոյնինքն է որ Հայաստանի մէջ, յունական տիրապետութենէ եւ բռնադատեալ հաղորդակցութիւններէ մնացած, քաղկեդոնականութեան եւ յունածիսութեան հետքերը սպառսպուռ ջնջելու ձեռնարկեց եւ յաջողեցաւ, ինչպէս բոլոր պատմագիրներ կը վկայեն։ Իսկ Պատմաբանին այդ կէտին վրայ խօսած չըլլալը՝ բնաւ նշանակութիւն չ՚ունենար։

« 576. Օձնեցիի Մահը   |   578. Խոսրովիկ Թարգմանիչ »
© Gratun.org