Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Ա. Արամոնեցի

582. Աշոտ Պատրիկ

Մրուան հազիւ թէ գործի գլուխ անցած, պէտք զգաց Հայոց հետ յարաբերութիւնները քաղցրացնել. Դուինի մէջ հաւաքեց բոլոր նախարարները, եւ անոնց հետ խօսեցաւ բանիւք խաղաղութեան, եւ Աշոտ Վասակեան Բագրատունին բազում պատուով պատուելով, տուաւ անոր իշխանութիւն պատրկութեան ի վերայ աշխարհիս Հայոց, հրամանաւ Հեշմայ ամիրապետի (ՂՆԴ. 143)։ Մենք տեսանք արդէն Աշոտը կանուխէն պատրիկութեան պաշտօնի կոչուած (§ 559), որով այս անգամուան անուանումը նորոգութիւն մըն է այն պաշտօնին, քանի որ մէջտեղը ուրիշ մըն ալ յիշուած չկայ։ Խազիրներու յարձակմանց մէջ գուցէ Արաբացիք Հայոց կամակցութեան վրայ կասկածեցան, եւ Սաիտ ու Մսլիմ գէշ նայեցան անոնց վրայ, եւ թերեւս կամայական կարգադրութիւններ ալ ըրին, որ այս անգամ Մրուան՝ Հեշամի նոր հրահանգներովը կու գայ Հայոց հետ յարաբերութիւնները անուշցնել, պատրիկի դիրքը բարձրացնել, եւ նախարարներուն սիրտը շահիլ։ Բայց նորէն Հայ նախարարներուն նախանձոտ անմիաբանութեան նշանները երեւան կու գան։ Գրիգոր եւ Դաւիթ Մամիկոնեան եղբայրներ եւ Սմբատի որդիները, կը մախանան Աշոտին վրայ, զի մեծացաւ անձն յաչս Հեշմայ եւ զօրավարին Մրուանոյ, ուստի խեռութեամբ կէին ընդ նմա, դժուարութիւններ կը հանէին անոր դէմ, եւ գժտութիւններ կը սերմանէին նախարարներուն մէջ։ Մրուան, կացութիւնը հանդարտելու համար, կարճ եղանակ սեպեց, Գրիգորն ու Դաւիթը ձերբակալել, անոնց մասին ամբաստանութիւն մըն ալ գրելով, թէ հակառակք եւ խազմարարք են իշխանութեան, յղեց Դամասկոս՝ ամիրապետին, եւ նա ղրկեց Էման անապատը, իբրեւ մշտնջենական աքսոր (ՂՆԴ. 143)։ Էմանը հարկաւ Ասորիքի սահմանակից անապատներու մի մասն է։ Միւս կողմէն Մրուան չսպասեց Խազիրներուն յարձակելուն, այլ ինքն կանխեց, եւ մէկտեղ առնելով զիշխանն Աշոտ հանդերձ նախարարօքն եւ նոցին հեծելովք, յարձակեցաւ Խազիրներու կամ Հոներու երկիրը, ամէն կողմ ասպատակեց, անոնց մայրաքաղաքն ալ գրաւեց, եւ զանոնք հաշտութիւն ուզելու եւ մէյ մըն ալ չյարձակելու պարտաւորելով, մեծաւ յաղթութեամբ եւ մեծաւ աւարաւ ետ դարձաւ։ Աղուանից Պարտաւ քաղաքը հանգստանալու համար կեցաւ, եւ աւարէն ու գերիներէն առաջ ամիրապետին բաժինը հանեց հնգեակս հաշուով, երեւի հինգէն մէկը, մնացեալէն ալ տայ մասն Աշոտոյ եւ այլոց պատուաւոր նախարարցն, թէ աւարէն ինչքեր, եւ թէ գերութենէն ծառայս եւ աղախնայս (ՂՆԴ. 145)։

« 581. Պաշտօնն ու Ժամանակը   |   583. Այցելութեան Հետեւանքներ »
© Gratun.org