Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Ա. Արամոնեցի

584. Արամոնքի Հայրապետանոցը

Ինչ ալ եղած ըլլայ Մրուանի բարեկարգիչ ջանքերում արդիւնքը, Դաւիթ կաթողիկոս չկրցաւ հաշտուիլ աթոռանիստ Դուինի մէջ կերպաւորուած նոր կեանքին, եւ Արաբացի եւ այլ աղգէ իսլամներում խռնուելէն յառաջ եկած անկարդութիւններուն։ Այս պատճառով նա թողուց Դուին քաղաքը եւ քաշուեցաւ իր հայրենական Արամոնք դիւղը, որ հաղիւ քանի մը ժամ հեռու էր Դուինէն, եւ հոն հաստատեց իր սովորական բընակութիւնը, օգտուելով Արամոնքին կաթողիկոսարանի կալուած ըլլալու պարագայէն։ Պատմաբանը կը գրէ, թէ ի բնակչոց հեթանոսաց ի Դուին քաղաքի յոյժ տաղտկացեալ լինէր, եւ թէ բազում չար ոճիրք զնա նեղեցին։ Իսկ Արամոնքը կաթողիկոսարանի փոխակերպած ատեն, պէտք զգաց նոյն գիւղին մէջ գեղեցկայարմար յարդարմամբ եկեղեցի մը շինել, եւ եկեղեցւոյն շուրջը տուն բնակչութեան վայելուչ իմն յարմարեալ աւելցնել, եւ իր կեանքին մնացորդը այնտեղ անցընել (ՅՈՎ. 134)։ Այս առաջին օրինակը չէ, որ Հայոց կաթողիկոսները ինքզինքնին պարտաւոր չեն զգար հաստատուն բնակութեամբ աթոռանիստ քաղաքին մէջ մնալ։ Ոչ միայն կաթողիկոսարանը պաշտօնապէս Վաղարշապատէ Դուին տարի, այլեւ շատեր իրենց գիւղերուն մէջ նորէն եկեղեցիներ եւ բնակարաններ շինեցին, եւ կեանքներուն մի մասը կամ մեծ մասը այնտեղերը կ՚անցընէին հաստատուն կերպով։ Այս ալ հետեւանք պէտք է սեպել, Հայոց կաթողիկոսներուն երբեք աթոռանիստ քաղաքի մը անունով չյիշուելուն, ինչպէս կ՚ընեն ուրիշ ազգաց պատրիարքները, որովհետեւ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի անունով՝ իրաւունք կը ստանային հայաբնակութեան ամէն մի կէտը իրենց պաշտօնական աթոռանիստ նկատել։ Հայոց եպիսկոպոսներ ալ ոչ թէ քաղաքի, այլ միշտ գաւառի անունով կոչուած են, եւ նոյն սկզբունքով իրենց վիճակին ամէն կողմերը իրենց աթոռանիստ նկատած են։ Դաւիթ կաթողիկոսին դառնալով, իրեն գործունէութենէն յիշատակուած կէտէր չգտնելով, իր օրով կատարուած եղելութիւնները պիտի պատմենք։

« 583. Այցելութեան Հետեւանքներ   |   585. Վահանի Փնտռուիլը »
© Gratun.org