Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Ա. Արամոնեցի

586. Վահանի Դիմումները

Այնտեղ աներացն տունը, Վահանի եւ կնոջ եւ խնամիներուն մէջ խօսակցութիւններ եւ թախանձանքներ կը շարունակէն, մինչեւ որ Վահան զիւր ծածուկս յայտնի առնէր, իր փնտռուած լինելը կ՚իմացնէր, եւ փախչելու ու քաշուելու պէտքը կը զգացնէր։ Յայտնութիւնը ամէնքը կը շփոթէր, տիրաշարժ կանացիքն զողբոս մտացն արտասուօք ցուցանէին, լացուկոծ կը բարձրանայ ու կը սկսին վախնալ, թէ գուցէ դու ի մէջն խնդրեսցիս, ուստի կը պնդէն՝ ընդ քեզ զամք ի գալ եւ ի մեռանիլ (ՍՈՓ. ԺԳ. 25)։ Բայց Վահանի դժուար էր կին հետեւորդներով թափառական շրջիլ, ուստի կը հաւանեցնէր որ զինքն ազատ թողուն՝ իրեն համար միայն մտածել, ուստի զկինն թողեալ առ ընտանիս իւր (ՍՈՓ. ԺԳ. 72), ինքն կը մեկնէր յաշխարհն Վրաց, որպէսզի այն կողմերը գտնուող նախարազուն ազգականներուն օգնութեամբ հնարեսցի յառաջ եդեալ չանապարհեն (ՍՈՓ. ԺԳ. 26)։ Վահան այնն կողմերը կը մնայ զտարւոյ միոյ աւելի կամ պակաս ժամանակ, եւ յարմար կերպ մը չկարենալով որոշել, կամ թէ ատեն անցնելով ձայները մարած կարծելով, ետ կը դառնայ, եւ Արագածոտն գաւառի Յովհաննավանքը կ՚ապաւինի իրեն հետեւորդներով (ՅԱՅ. 474), 733 ամառուան ամիսները։ Ճամբայ ելած ատենը առած թռշակը սպառած էր, հետեւորդ զինուորները չէր կրնար վճարել, եւ անոնք զինքը կը թողուն եւ կը մեկնին. միայն կը մնար մարդ մի, զոր ունէր յիւր սիրողացն, բայց նա ալ փոխուի ու կը պահանջէ Վահանի երիվարն ու սուրը, սպառնալով, թէ ոչ մատնեմ զքեզ խնդրողաց արեանդ քո։ Վահան անոնք ալ կու տայ, եւ կը մնայ անոք եւ անօգնական եւ ամէն միջոցներէ զուրկ (ՍՈՓ. ԺԳ. 29)։ Թէպէտ լքման եւ կարօտութեան վիճակի մատնուած, եւ յոյսը Աստուծոյ վրայ դրած, սակայն մարդկային զգուշութիւններն ալ չէր անարգեր, այլ այլակերպէր զինքն ձեւով աղքատութեան (ՍՈՓ. ԺԳ. 73), եւ ինչ ընելիքը որոշելու համար զիշխանն եւ զկաթողիկոսն խորհրդակից առնէր (ՍՈՓ. ԺԳ. 27)։ Կաթողիկոսը Դաւիթն է, իսկ իշխանը Աշոտը, որոնց օգնութեան կը դիմէ Վահան, չճանչցուելու համար աղքատի կերպարանի ներքեւ մտած։ Կաթողիկոսի տեսութեան համար յատկապէս ի Վաղարշապատ քաղաք գացած լինելը կը շեշտուի (ՍՈՓ. ԺԳ. 28, 73), մինչ անոր աթոռանիստը Դուին էր, եւ բնակավայրը Արամոնք. երեւի թէ Վահան օգտուած է տօնական առիթով մը Դաւիթի Էջմիածնի կաթողիկէին եկած ըլլալէն։ Այս անգամ կաթողիկոսին ալ ծանուցանէր զփորձանս զոր կրէր (ՍՈՓ. ԺԳ. 73), սակայն ոչ մի օգնութիւն կամ պաշտպանութիւն չէր գտներ, այլ միայն չոր ու ցամաք հրաման մը. Երթ, գնա յանապատ ուեք, զի մի այլոց վնաս առնիցես (ՍՈՓ. ԺԳ. 28)։ Եթէ կաթողիկոսը՝ քրիստոնէից վերակացուն այսպէս կը վարուէր, հարկաւ Աշոտ պատրիկ ալ՝ աւելի պաշտպանութիւն մը ցուցուցած չէ։

« 585. Վահանի Փնտռուիլը   |   587. Վահանի Թափառումները »
© Gratun.org