Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Ա. Արամոնեցի

591. Սիւնեցիին Գործերը

Այդ միջոցին կը վախճանէր Սիւնեաց եպիսկոպոս Յովհան, եւ Սիւնեաց նախարարներ, Բաբգէն եւ Քուրդ, Ստեփանոսը կը խնդրեն իրենց մետրապոլտական աթոռին յաջորդութեան, եւ Դաւիթ կաթողիկոս յօժարութեամբ կը կատարէ անոնց առաջարկը։ Ստեփանոս ունեցած հմտութեամբ եւ ժրութեամբ կը ձեռնարկէ ամէն կերպ բարեկարգութիւններվ ճոխացնել իր վիճակը, մանաւանդ թէ բովանդակ Հայ Եկեղեցին, քարոզելով եւ գրելով, անկարգութիւններ դարմանելով եւ եկեղեցական պաշտամունքը ճոխացնելով։ Սիւնեցւոյն մատենագրութիւններէն կը յիշուին Ծննդոց, եւ Յոբի եւ Եզեկիէլի գիրքերուն (ՕՐԲ. Ա. 181), նոյնպէս Դանիէլի եւ Աւետարաններուն մեկնութիւնները (ԿԻՐ. 17), եւ ուրիշ հատուկտոր ճառեր եւ թուղթեր (ՀԻՆ. 494)։ Թարգմանութիւններէն յիշեցինք Արիսպագացին եւ Նիւսացին, կը յիշուին նաեւ Կիւրեղ Երուսաղեմացին եւ Ղեւտականի մեկնութիւն մը (ՀԻՆ. 496)։ Իսկ եկեղեցական պաշտամանց համար, ժամերգութեանց մեկնութիւններ է գրած (ՕՐԲ. Ա. 182), ինչպէս հատուած մըն ալ առջեւ կը բերէ Անձեւացին (ԱՆՁ. 77), եւ շարականներ, կցուրդներ, ստողոգիներ եւ տաղեր է յօրինած, որոնց մէջ նշանաւոր են Յարութեան աւագ օրհնութիւնները (ՕՐԲ. Ա. 182)։ Օրհնութեան շարականին ծագումը, Սաղմոսին ութը կանոններէն իւրաքանչիւրրին ծայրը աւելցուած մարգարէական օրհնութիւններէն է, որոնք կանոնը քաղելէ ետքը եղանակով կ՚երգուէին։ Ատեն մը սկսեր են ութը կանոններուն օրհնութիւնները ամբողջաբար երգել Կիրակի օրեր, ասկէ ներշնչուած են Սիւնեցիին յօրինած աւագ օրհնութիւնները, մարգարէականներուն իմաստները փրկագործ տնօրինութեանց պատշաճեցնելով։ Այդ պատճառով նոյնիսկ օրհնութեան շարականին սկզբաւորութիւնը Սիւնեցիէն կը կարծուի, եւ այդ իմաստով կրնայ առնուիլ Օրբէլեանի գրածը, թէ բաժանեաց եւ գութն ձայնսն, եւ կարգեաց շարեաց զյարութեան օրհնութիւնսն (ՕՐԲ. Ա. 181), որովհետեւ ութն ձայներ իբր եղանակներ Սիւնեցիէն առաջ են, իսկ օրհնութեան շարականներ հին չեն, ինչպէս են հարց եւ ուրիշ շարականները։ Այժմ գործածական ութը աւագ օրհնութիւններէն մէկը Շնորհալիի կը վերագրուի (ՏԱԹ. 637), սակայն Սիւնեցին հատ մը պակաս գրած չ՚երեւիր, ինչպէս Օրբէլեանի խօսքէն ալ կը քաղուի, այլ Շնորհալին, որ ամէն տեսակը փորձած է գրել, հատ մըն ալ ինքն գրելով հինին տեղ փոխանակած կ՚ըլլայ։ Սիւնեցիին բոլոր գրական երկասիրութիւնները պէտք չէ որ եպիսկոպոսական ձեռնադրութենէն ետքի միջոցին թողունք, վասնզի կանուխէն սկսած է նորա արդիւնաւորութիւնը։

« 590. Ստեփանոս Սիւնեցի   |   592. Սիւնեցիի Սպանուիլը »
© Gratun.org