Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Տրդատ Ա. Ոթմսեցի

595. Ընտրութիւն և Ժամանակը

Տրդատի հայրենիքը միայն գիտենք, Վանանդ գաւառի Ոթմուս գիւղը, որ Գիւտի անպաշտօն հայրապետանոցն էր եղած (§ 290), եւ ուր ծնած էր Իսրայէլ կաթողիկոսն ալ (§ 508)։ Կը յիշուի նաեւ թէ ի տանէ նախարարացն էր (ՂՆԴ. 167), եւ ուրիշ բան չենք գիտեր իր վրայ։ Նկատելով որ բոլոր կաթողիկոսներ եպիսկոպոսներուն մէջէն առնուած են, եւ եպիսկոպոսներն ալ իրենց վիճակներուն բնիկներէն եղած են, հնար էր Տրդատը Վանանդի եպիսկոպոս եղած ըսել, բայց բնաւ յիշատակութիւն չունինք։ Իրեն համար Պատմաբանը կը վկայէ, թէ եղած է այր սուրբ եւ պարկեշտ, եւ փայլեալ առաքինութեամբ, այնպէս որ՝ նոյն իսկ ասպատակք չար հինից յամենայն ուստեք դադարեալ լինէին ի սադրելոյ սրբութեան աղօթից նորա (ՅՈՎ. 134) Դաւիթի վերջին օրերը ասպատակութիւններ չեն յիշուած, որ անմիջապէս Տրդատի աղօթքով դադրած ըլլան, ուստի պէտք է մեկնել այն պատերազմներուն եւ արշաւանքներուն վրայ, որոնք Տրդատի օրով սկսան Հեշամի մեռնելէն ետքը, եւ անոր օրովն ալ վերջացան, ինչպէս պիտի պատմենք։ Իր ընտրութեան մեր ալ տուած 741 թուականը, գեղեցիկ զոևգադիպութեամբ կը համաձայնի Ասողիկի գրածին հետ, որ է Հայոց թուականի 190 տարին, (ԱՍՈ. 107), իսկ տեւողութեան համար մեր զննած եւ բաղդատած 15 ցուցակներէն, միայն մէկը 27 տարի գրած է, եւ մեր ալ բոլորովին անունը մոռցած է, մնացածները հաստատապէս 23 տարի կու տան, որով իր կաթողիկոսութեան վերջը պէտք է դնել 764-ին։ Այդչափ երկար միջոցին մէջ Տրդատի անձնական գործունէութենէն բնաւ յիշատակ մը չունինք, սակայն քիչ չեն արտաքին եւ ներքին եղելութիւներ, զորս պէտք է քաղեն, որպէսզի Հայասատանի կացութեան շարայարութիւնը պահենք, եւ հետագայ դէպքերուն կապակցութիւնը յայտնուի։

« 594. Դաւիթի Մահը   |   596. Իւմեանք և Ապասեանք »
© Gratun.org