Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Եսայի Ա. Եղիպատրուշեցի

614. Նախընթացն ու Մայրը

Նիգ գաւառի Եղիպատրուշ գիւղէն, աղքատիկ եւ մանկամարդ այրի մը, միամօր սանդիաց զաւակով մը, անոք եւ անօգնական մուրացիկ շրջելու ստիպուած, գիւղէ գիւղ թափառելով՝ եւ լաւագոյն տեղ մը գտնելու հետեւելով կու գայ մինչեւ Դուին, մինչեւ կաթողիկոսարանի տունը, եւ հայրապետական կաթողիկէին առջեւ մուրացկանութեան սովորական տեղը կը հաստատուի։ Մեծ եկեղեցիներու դուռները մուրացիկներու ընտրելագոյն տեղերն էն։ Եղիպատրուշեցի այրիին Դուինի մէջ հաստատուիլը կրնանք մինչեւ Արճիշեցի կաթողիկոսի օրերը հասցնել։ Խեղճ իր եւ իր մանկիկին ապրուստը հոգալու համար, չէր մեկներ եկեղեցւոյն դուռնէն, թէպէտ ցրտահար սառուցեալ ի ձմերայնի լինէր, եւ տապախարշ արեւակէզ յամարայնի։ Կաթողիկէին քահանաներն ալ մանկամարդ մուրացիկին խեղճ վիճակը նկատելով, քանիցս իրեն կ՚ազդարարեն, որ թող տայ կաթողիկոսարանին դուռը, եւ երթայ ուրիշ տեղ մը իրեն պատսպարան մը ճարէ։ Կինը ընդհակառակն յամառութեամբ իր տեղը կը մնայ, կաթողիկոսարանին դուռէն չ՚ուզեր հեռանալ, եւ երբ աւելի կը պնդեն, կը պատասխանէ. Ո՞չ գիտէք, զի սակս կաթողիկոսութեան զորդեակս իմ աստ սնուցանեմ։ Տարիներ կ՚անցնին եւ մուրացիկին տղան քիչ մը մեծցած ըլլալով, կաթողիկոսարանի մէջ կ՚ընդունուի, եւ սնեալ եւ ուսեալ ի նմին հայրապետանոցի հետզհետէ կ՚աճի ու կը յառաջանայ։ Օձնեցիի ժամանակին կ՚իյնայ Եղիպատրուշեցի որբուկին կաթողիկոսարանի աշակերտութեան ընդունիլը։ Կնոջ հաստատամտութիւնը Իմասասէր կաթողիկոսին ուշադրութիւնը գրաւած պիտի ըլլայ, հարկաւ տղային հետ մօրը համար ալ նպաստաւոր ու յարմար կարգադրութիւն մը եղած է, բայց մայրը այլեւս չի յիշուիր։ Եղիպատրուշեցի որբը հետզհետէ կը զարգանայ, եւ հայրապետանոցի պաշտօններուն մէջ արդիւնք եւ արժանիք կը ցուցնէ, մինչեւ որ օր մըն ալ եպիսկոպոսութեան աստիճանը կ՚ընդունի Գողթնեաց վիճակին վրայ։ Պարտաւի ժողովին մէջ Մարդպետական եւ Սիւնեաց մետրապոլիտներու հետ յիշուած, Եսայի Գողթնեաց եպիսկոպոսն է՝ Եղիպատրուշեցի մուրացիկին խեղճ որբուկը։ Եսայիի արժանիքը կը հռչակուի եւ կը տարածուի, այնպէս որ Արճէշի եւԲագրեւանդի ցաւալի օրերէն ետքը, երբ յանկարծ հայրապետական աթոռն ալ դատարկ կը մնար, անոր կը դառնան ամենուն աչքերը, եւ ամենադժուարին ժամանակին մէջ ազգին ու եկեղեցւոյն ղեկը ձեռք առնելու կը հրաւիրուի Եսայի եպիսկոպոսը, եւ կաթողիկոսարանի դրան մուրացիկ որբուկը կաթողիկոսական աթոռին կը բարձրանայ։ Այս կերպով, ինչպէս Պատմակաբանն ալ կը դիտէ, գրեթէ մարգարէուհի իմն վասն մանկան կինն գտանէր (ՅՈՎ. 137)։

« 613. Սիոնի Մահը   |   615. Ժամանակին Կացութիւնը »
© Gratun.org