Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ստեփանոս Ա. Դըւնեցի

623. Տարիքն ու Մահը

Յոյժ կարճատեւ եղած է Ստեփանոսի հայրապետութիւնը, զոր ոմանք 2, եւ ուրիշներ միայն 1 տարի կը դնեն, որով կ՚իմացուի թէ տարիէ մը քիչ աւելի ժամանակ մնացած է աթոռին վրայ, որով պատեհն իսկ պակսած էիրեն արդիւնաւորութիւն ցոյց տալու։ Պատմիչներ անունէն զատ բան մը հասցուցած մեզի, եւ ի Դուին քաղաքէ ըսուիլը (ՅՈՎ. 138), սովորաբար բնիկ Դըւնեցի իմաստով առնուած է, թէպէտ օտար չէ Դուինի մէջ երկար մնալու իմաստով ալ առնել։ Իր համառօտ պաշտօնավարութիւնը ամենայն հաւանականութեամբ կը վերագրենք իր ծերութեան, ինչ որ իր երեք յաջորդներուն վրայ ալ նկատելի է, եւ անոնցմէ մէկուն Սողոմոնին վրայ բացայայտ կերպով կը շեշտուի։ Ապա թէ ոչ չորս կաթողիկոսներու համար՝ 7 տարի միայն պաշտօնավարելը նկատողութեան արժանի կէտ մը պէտք էր ըլլար։ Իսկ եթէ դաւաճանութեան կամ բռնութեան հետեւանք եղած ըլլար, պատմիչներ զանց չէին ըներ զայն որոշ եւ բացայայտ կերպով նշանակել։ Միւս կողմէն բազմամեայ ծերունիներու յաջորդաբար ընտրուիլն ալ առանց որոշ պատճառի չէր կրնար ըլլար։ Կամ այն է որ դժուարին կացութեան առջեւ գործունեայ անձեր պաշտօնէն կը խուսափէին, կամ թէ Սիւլէյման ոստիկան եւ Իպնդոկէ հարկահան, որ այդ միջոցին պաշտօնի վրայ մնացած կը տեսնուին, ծերունիները, այսինն մահամերձները պաշտօնի կոչելու ազդեցութիւն կը բանեցնէին, որպէսզի հաստատութեան եւ հրովարտակի կաշառքը կամ բռնի վճարումը բազմապատկելու առիթներ ստեղծեն։ Ամէն առթի մէջ ետեւէ յոյժ կարճատեւ կաթողիկոսներու յաջորդութիւնը այնպիսի պատմական երեւոյթ մըն է, որ բացատրութեան կը կարօտի, եւ ցաւալի է որ պատմագիրներ այս մասին բնաւ լուսաբանութիւն թողած չեն։ Ստեփանոսի մասին ընտրութենէն ետքը մահը յիշելով, կը պարտաւորուինք անոր մասին ըսելիքնիս վերջացնել, չկարենալով եւ ոչ իսկ իր մասին գաղափար կազմելու չափ տեսութիւն մը աւելցնել։ Ստեփանոսի կաթողիկոսութիւնը 788-ին սկսած 790-ին վերջացած կ՚ըլլայ, մերձաւորաբար իբր 2 տարի տեւելէ ետքը։

« 622. Ընտրութիւն և Նախընթաց   |   624. Ժամանակակից Դեպքեր »
© Gratun.org