Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յովաբ Բ. Դըւնեցի

626. Ընտրութիւնն ու Պատկերը

Սողոմոն, Մազազ գաւառի Գառնի հռչակաւոր գիւղը ծնած, Մաքենոցաց մեծ ուխտէն էր, բայց ինքն չէր Մաքենոցաց առաջնորդ եւ Հայր Հարանց կոչուած Մեծ Սողոմոնը, զոր Մանազկերտի ժողովին ներկայ եղողներուն մէջ յիշեցինք (§ 573) եւ որ Վահան Գողթնացիին ասպնջականն ու քաջալերողն էր եղած (§ 587)։ Կրտսերն Սողոմոն ի մանկութենէ առեալ զլուծ կրօնաւորութեան կարգի Մաքենեաց մեծահռչակ վանքին մէջ, եւ առաքինաջան երկոց զանձն տուեալ, եւ Մեծ Սողոմոնի նման գիտնական ուսուիչի մը ձեռքին տակ վարժեալ իսկ էր փիլիսոփայական արուեստ, նչպէս նաեւ կատարելապէս հմուտ լեալ փսաղտութեան կրթանաց, այսինքն է սաղմոսանուագ երգեցողութեանց։ Մաքենոցաց միաբանները երկուքի բաժնուած էին, երեւի կրօնաւորական խստութեանց աստիճանին վրայ տարբեր տեսութիւններ ունենալնուն, եւ Սողոմոն Հայրն Հարանց, միաբաններուն կէսին հետ մէկտեղ Գեղարքունեաց Մաքենեաց վանքը թողլով, մեկնած էր Շաիրակ գաւառը, եւ հոն Զրեսկ կոչուած տեղը նոր վանական միաբանութիւն մը հաստատած, աւելի միայնակեաց ճգնաւորութեան ձեւի ներեւ, բազում ճգացն եւ աշխատութեանց զանձն տուեալ։ Այդ խումբին մէջ էր եւ կրտսերն Սողոմոն, իր առաջնորդին հաւատարիմ հետեւողն ու առաւել սիրելին, գուցէ եւ այս պատճառով անոր անունը վրան առած։ Հարկաւ Մեծ Սողոմոնին վախճանելէն ետքը, Զրեսկի առաջնորդութիւնը ստանձնած էր կրտսերն Սողոմոնը, վասնզի այնտեղ խոր ծերութեան հասած էր, միշտ խրճիթի ճգանց եւ աշխատութեանց խստամբեր կեանքը շարունակելով։ Յովաբի մեռնելէն ետքը կ՚որոշեն զՍողոմոն ածեալ կացուցանել յաթոռն սրբութեան։ Ծերունազարդ եւ սրբակրօն անձեր կաթողիկոսութեան բարձրացնելու միեւնոյն գաղափարն է որ կը յայտնուի, եւ որուն գաղտնիքը կը դժուարանանք մեկնել։ Մի գուցէ մադկային հանճարէն եւ յաջողակութենէն յոյսերնին կտրած, բոլոր ակնկալութիւննին երկնային բացառիկ օժանդակութեան վրայ դրած ըլլան։ Երբոր պաշտօնական պատգամաւորութիւնը եկած էր Սողոմոնը Զրեսկի խրճիթէն Դուինի հայրապետանոցը տանելու, Սողոմոնի յօժարակամ պատրաստակամութիւնը զարմանք ազդեց շատերուն, եւ յոմանց ազատաց, այսինքն նախարարներուն կողմէն հարցում ուղղուեցաւ իրեն. ընդէ՞ր յօժարեալ երթաս ի հայրապետութիւն, դուն որ ծեր ես, եւ յանհնարին ճգնական վարուց յոյժ անաւագեալ։ Սողոմոն կատակի ձեւ տալով եղած հարցումին, երթամ, կ՚ըսէ, զի սեւել զիս ընդ այլ հայրապետսն տամ յորմ եկեղեցւոյն (ՅՈՎ. 141), եւ ըսել կ՚ուզէ, թող իմ պատկերս ալ գտնուի կաթողիկէին պատերուն վրայ, կաթողիկոսաց չարքին մէջ։ Ճգնասուն եւ ծերունազարդ Սողոմոնին բերանը, հարկաւ չենք կրնար թեթեւսոլիկ անձնասիրութեան վերագրել տուած պատասխանը, այլ միայն իբր վերնագոյն կոչման մը հաակերպութիւն մը։ Միեւնոյն ժամանակ կ՚իմանանք, թէ սովորաբար կայ եղեր կաթողիկոսներուն պատկերները, գեղապաճոյճ նկարողաց ձեռով մայր եկեղեցւոյ պատերուն վրայ գծագրել։ Ո՜ւր էր թէ այդ պատերէն գոնէ բեկորներ մնացած ըլլային։

« 625. Ընտրութիւնն ու Մահը   |   627. Մահը ու Գերեզմանը »
© Gratun.org