Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Բ. Կակաղեցի

632. Ընտրութիւն և Նկարագիր

Արագածոտն, Մազազ, Կոտայք եւ Նիզ, որ Արարատ նահանգի կեդրոնը եւ Էջմիածնի շուրջ գտնուող գաւառներն են, աւելի ստէպ կը յիշուին իբր կաթողիկոսներու ծննդավայրը, ինչ որ կը ցուցնէ թէ հայրապետանոցի աշակերտութիւնն իր նշանակութիւնն ունեցած է ընտրութեանց մէջ։ Կակաղ ալ Մազազ գաւառի գիւղերէն է, եւ հայրենիք Դաւիթի, որ Յովսէփէ ետքը կաթողիկոսութեան ընտրուեցաւ։ Հաւանական է որ գաւառի մըն ալ եպիսկոպոս էր առաջուընէ, թէպէտ յիշատակութիւնը մեզի չէ հասած։ Քանի մը հատ յոյժ կարճատեւ, հատ մըն ալ չափաւոր տեւողութեամբ կաթողիկոսութիւններէ ետքը, Դաւիթ երկարատեւ պաշտօնավարութիւն ունեցաւ, վասնզի Պատմաբանը ամս քսանեւեօթն կու տայ անոր (ՅՈՎ. 147), եւ ամէն ցուցակագիրք նոյնը կը կրնեն, Ասողիկէ զատ, որ 25 տարիներ գրած է (ԱՍՈ. 108), ինչ որ Ե եւ Է թուատառերու գրչագրական սխալանք մը կրնայ ըսուիլ։ Հակառակ այդ երկար տեւողութեան, զոր պէտք է հաշուել 806-է 833 տարիներու վրայ, ոչ մեծ արդիւնաւորութիւն մը, եւ ոչ նշանաւոր եղելութիւններ պիտի կարենանք պատմել Կակաղեցւոյ վրայ, եւ չենք գիտեր ինչի վերագրել այդ ստերջ հետեւանքը. Դաւիթի տկարութեա՞ն, թէ ժամանակին դժպհի հանգամանքներուն։ Իր կաթողիկոսութեան սկիզբը տակաւին Հարուն էր ամիրապետը, եւ հաւանաբար Հօլ կը վարէր ոստիկանութիւնը, որոնք աւելի բարեմիտ դիտումներ կը ցուցնէին։ Աշոտ Մսակերն ալ սպարապետութեան պաշտօնը կը պահէր, ընտիր ձիրքերով օժտեալ մէկ մը, որ կրնար ձեռնհաս կաթողիկոսի մը օգտակար օժանդակ ըլլալ։ Այդ պարագաներէն օգտուած չ՚երեւիր Կակաղեցին, այլ չափաւոր կարողութեան տէր, եւ ժիր գործունէութենէ զուրկ, եւ միայն կացութիւնը պահելով բաւականացող անձի մը գաղափարը կը ներշնչէ դիտողին։

« 631. Դիպուածներ և Մահը   |   633. Յովսէփ և Սահակ »
© Gratun.org