Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Բ. Կակաղեցի

635. Դաւիթ Բանագնաց

Նոր սպառնացող խռովութեանառջեւն առնելու պէտքը զգաց ոստիկանը, որուն անունը Հօլ է ըսուած (ՅՈՎ. 145)։ Խուզիմայէ ետքը, որ 806-էն առաջ պաշտօնէն դադարած է, ուրիշ ոստիկան անուն չունինք պատմագիրներէն, եւ չենք գիտեր թէ ուստի քաղուած է Խալիտի մը անունը, որ ոմանց կողմէ յիշուած է (ՃՆՏ. 172)։ Իսկ Հօլ, որ 806-էն առաջ պաշտօնի անցած էր (§ 630), դժուար թէ մինչեւ 825 պաշտօնի վրայ մնացած ըլլայ, եւ այն ալ Հարուն, Էմին եւ Մէմուն, երեք ամիրապետներու ներքեւ։ Ամէն առիթի մէջ Սեւագայի մեծ շարժումին ատեն գտնուող ոստիկանին անունը Հօլ յիշուած է (ՅՈՎ. 145)։ Հօլ ոստիկան զէնքի չդիմած, կ՚աշխատի նախ Պարսիկներու եւ Հայերու մէջ եղած համաձայնութիւնը քակտել, որով դիւրին կ՚ըլլար Սեւադան ընկճել, ինչպէս քանի մը տարի առաջ յաջողած էր, նոյնիսկ Հայերու ձեռքով (§ 634)։ Ուստի Դաւիթ կաթողիկոսը բանագնաց ղրկեց, Սմբատն ու Սահակը իրենց խորհուրդէն դարձնելու, եւ Սեւադայի հետ ալ համաձայնութեան մը գալու։ Դաւիթ հաճեցաւ երթալ, տեսակցիլ ու բանակցիլ, բայց բանիւք բազմօք զնոսա համոզեալ եւ աղաչեալ ալ նպատակին չհասաւ, անոնք իրենց նպատակին վրայ պնդեցին, եւ կաթողիկոսը, յաւէտ տրտմեալ ետ կը դառնար։ Հօլ պարտաւորուեցաւ զէնքի դիմել, եւ ընտիր բանակով մը վրանին քալեց։ Հրազդանի հովիտին մէջ Կաւակերտի մօտ իրարու հանդիպեցան, յաղթութիւնը ոստիկանին կողմը եղաւ, Սահակ Սիւնի պատերազմին մէջ ինկաւ, իսկ Սեւադա եւ Սմբատ հազիւ ճողոպրեալ անձնապուրծ փախչէին։ Հօլ շարժումին առջեւն առնելը բաւական սեպեց, եւ աւելի առաջ չմղեց վրէժխնդրութիւնը, որովհետեւ ներեց Սահակի մարմինինպատուաւոր թաղունը (ՀՈՎ. 146, ՕՐԲ. Ա. 211), Սմբատն ալ չզրկեց իր տիրապետութենէն, որովհետեւ յաջորդ տարիներու մէջ զինքն նոյն պաշտօնին վրայ կը գտնենք։ Եթէ այդ մեղմօրինակ կարգադրութեանց մէջ ազդեցութիւն մը ունեցաւ Դաւիթի միջնորդութիւնը, իրեն կաթողիկոսութեան արդիւնքներէն, թէ ոչ միակը, գոնէ գլխաւորը պէտք է նկատել։ Դաւիթի կաթողիկեսութիւնը այդ եղելութենէն ետքը բաւական տարիներ եւս շարունակեց մինչեւ 833, սակայն իր գործունեութեան եւ Հայաստանի կացութեան վրայ ուրիշ յիշատակ մը չենք զըտներ, եւ կաթողիկոսին մահուան վրայ ալ լցեալ զկէտ կենաց իւրոց խօսքերէն (ՀՈՎ. 146) աւելի տեղեկութեանց չենք հանդիպիր։
« 634. Սմբատ և Սեւադա   |   636. Բագրատունիք և Սիինիք »
© Gratun.org