Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Զաքարիա Ա. Ձագեցի

652. Ընտրութեան Պարագաներ

Բուղայ ոստիկան, որ չորս տարիէ ի վեր Հայաստանը աւերելու եւ քանդելու գործին կը հետեւէր, իբրեւ կատարեաց զբարձումն յաշխարհէս մեծամեծացն Հայոց, մտածեց որ մի՚ ամենեւին ոք կայցէ յակաստանի, ուստի անոնք որ մասնաւոր զիջողութիւններով, իրեն վրէժխնդրութեան առիթ չէին տուած, եւ մնացեալ էին յաշխարհս յամուրս իւրեանց, յատուկ հրաւէրներով իրեն մօտ կանչեց, որպէսզի վայելեսցեն ի պարգեւս եւ ի պատիւս արքունի։ Շատեր միամտութեամբ փութացին, եւ եկողներ պատուասիրութիւններ տեսան, մինչեւ որ միւսներն ալ քաջալերուելով եկան, բայց երբ գիտաց, թէ ոչ ոք այնուհետեւ յիշխանացն Հայոց մնաց, նենգութիւնը մէջտեղ հանեց, եւ առտու մը կանուխ երբ տակաւին անոնք ննջէին յիւրաքանչիւր վրանաց օթոցի, ամէնքն ալ կալանաւորելով շղթայի զարկաւ, եւ արդէն բանտարկեալ պահուածներուն խառնեց։ Ասոնց մէջ կը յիշուին Գրիգոր Մամիկոնեան Քուրդիկի որդի, Գրիգոր Սիւնեաց իշխան, Սահլ Բագրատունի Սմբատի որդին` Բաբանը ձերբակալողը (§ 638), Վասակ Վայոցձորոյ իշխան, Փիլիպէ Սիւնեաց իշխան, եւ Ներսէհ Գարիթայանից իշխան, որոնց հետ կը յիշուին դարձեալ Ատրներսէհ Խաչենցի եւ Եսայի Ապումուսէ Աղուան իշխանները (ԱՐԾ. 214)։ Իսկ Սմբատ Աբլաբաս սպարապետին վրայ բռնութիւն չգործածեց, եւ միայն հրաւիրեց որ իբր իրեն գործակից եղած եւ ամիրպետին շնորհաց արժանացած պաշտօնեայ մը, իրեն հետեւի եւ շուտով Սամարա հասնի, այնպէս իմն յուսալ տալով, թէ պիտի արժանանայ առնուլ պատիւս եւ պարգեւս յարքունուստ, եւ այնպէս դարձեալ դառնալ յիւրական աշխարհս (ՅՈՎ. 162)։ Հրամայեաց եւս որ իր տեղ իր Աշոտ որդւոյն յանձնէ սպարապետութեան գործը, իսկ ի վերայ հարկաց արքունի, իբր ոստիկան թողուց Իպրահիմ անուն զօրավար մը (ԱՐԾ. 215), Ատրպատականի մեծ ոստիկան Մահմէտի հսկողութեան ներքեւ (ՎԱՐ. 81)։ Ճիշդ այդ միջոցին էր, որ վախճան կենաց հասեալ էր տեառն Յովհաննէսի կաթողիկոսի (ՍԱՄ. 94), եւ Սմբատ չուզեց աթոռը թափուր թողլով հեռանալ, ուստի նա նախ հրամայեալ ժողով եպիսկոպոսաց լինել, կաթողիկոսի ընտրութիւնը անյապաղ եւ անմիջապէս կատարել տուաւ։ Եպիսկոպոսները հաւաքուեցան Երազգաւորս կամ Շիրակաւան քաղաքը, եւ ձեռնադրեցին զԶաքարիա Կոտայք գաւառի Ձագ գիւղէն, եւ Սմբատ ընտրութիւնը եւ ձեռնադրութիւնը լրացնել տալով, եւ նորընտիր կաթողիկոսին աղօթից զանձն իւր յանձն արարեալ անմիջապէս ճամբայ կ՚ելլէ Բուղայի ետեւէն հասնելու, եւ ամիրպետին ներկայանալով յուսացուած պատիւն ու իշխանութիւնն ընդունելու (ՅՈՎ. 161)։

« 651. Դարձեալ Նահատակներ   |   653. Զաքարիայի Նախընթացը »
© Gratun.org