Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Զաքարիա Ա. Ձագեցի

656. Սմբատ Խոստովանող

Ուրացութեան չզիջանողներուն մէջ եղաւ եւս Սմբատ Աբլաբաս սպարապետ, որուն խիղճ եղած էր, որ միամտօրէն գործակից գտնուած էր Բուղայի անգութ ձեռնարկներուն։ Որովհետեւ ինքն էր, որ առաջնորդէր ի գործս պատերազմացն, եւ յելս եւ ի մուտս աշխարհացն, ծանուցանէր զօրութիւն իւրաքանչիւր աշխարհաց, եւ զամուրս նոցա (ԱՐԾ. 194)։ Սմբատ ոչ մի կերպով յանձն չառաւ առերեսս իսկ ուրացութեան հաւանիլ, եւ ոչ ալ իր ալեւորեալ կեանքին մնացորդը նախադասեց իր հաւատքին, եւ ոչ միանգամ կամ երկիցս, այլ բազում անգամ աներկիւղաբար առնէր ընդդիմութիւն։ Երբ ամիրապետը կը խորհէր դառնաշխատ տանջանօք զնա կորուսանել, երկնաւոր այցելութիւն կանխեց, կ՚ըսէ Պատմաբանը, եւ պարտական մարմնոյ մահուամբ վախճանեցաւ Սմբատ բանտին մէջ (ՅՈՎ. 164), եւ զխոստովանողական անուն ժառանգեաց (ԿԻՐ. 44), որով ցարդ աւելի յաճախ Սմբատ Խոստովանող անունով կը յիշատակուի պատմութեան մէջ։ Սմբատի մարմինը թաղուեցաւ տեղական քրիստոնեաներուն ձեռքով, Դանիէլ մարգարէի գուբին վրայ շինուած եկեղեցւոյն կամ վկայարանին մէջ, ուր թաղուեցաւ հարկաւ եւ նահատակ Գրիգոր Արծրունին։ Սմբատի բանտարկութեան տեւողութիւնը եւ մահուան թուականը ճշդելու համար որոշ նշաններ չունինք։ Պատմիչը տեղ մը յութերորդ ամի գերութեանն ըսելէն ետքը (ԱՐԾ. 228), կը յիշատակէ թէ դեռ եւս գերեալքն եւ սպարապետն յարքունիս էին (ԱՐԾ. 229), որով 858-ին տակաւին կենդանի եղած կ՚ըլլայ Սմբատ, եւ երեք տարիէ ի վեր բանտարկուած, բայց այսչափ երկարած չ՚երեւիր անոր մահը, եւ յիշուած թուականներն ալ իրարմէ անկախ կրնան առնուիլ։

« 655. Կոն և Երեք Արծրունիներ   |   657. Հռիփսիմէ և Գրիգոր »
© Gratun.org