Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Զաքարիա Ա. Ձագեցի

657. Հռիփսիմէ և Գրիգոր

Ստեփանոս եւ Գրիգոր եւ Սմբատ իշխաններէն զատ ուրիշ նահատակներ եւ խոստովանողներ ալ եղած ըլալլը, բաւական յայտնի կերպով ըսուած է, թէ նաեւ այլք բազումք վկայեցին վասն Քրիստոսի, եւ մեռան յանօրինէն (ԿԻՐ. 44), որ Ջափը կը կոչուի, բայց Միւթէվէքքիլ պէտք է իմանալ (§ 643)։ Ասոնց ընկերակից եղաւ Հռիփսիմէ տիկին, Բագարատ Բագրատունի քոյր եւ Աշոտ եւ Գուրգէն եւ Գրիրգոր Արծրունիներու մայրը, որ երկիցս բանագնացի պաշտօն ալ կատարած էր (644, 647)։ Նա ալ հարցեալ եւ բռնազբօսեալ, բայց համարձակաբար յայտարարելով կեալ ի հաւատսն Քրիստոսի, Պաղտատի մէջ մեռաւ խոստովանողական անուն ստացեալ, եւ թաղուեցաւ փառաւորապէս յուխտէ Յակոբկաց (ԱՐԾ. 234)։ Նոյն շարքին մէջ պատշաճ կը սեպենք դասել Գրիգոր Մամիկոնեան իշխանը (§ 652), որ արիաբար պահեալ զհաւատն (ՎԱՐ. 818), կերպը գտաւ բանտէ ազատելու եւ Հայաստան դարձաւ։ Ամիրապետէն Ատրպատականի ոստիկանին, եւ անկէ Ախոտ սպարապետին հրաման կու գայ, որ ուր ալ ըլլայ, փախստականը ձերբակալուի եւ ետ դարձուի, մինչ Գրիգոր իր գաւառը` Բագրեւանդ դառնալով, կ՚աշխատէր ամրանալ Գաբեղեան գաւառի Գազանածակք բերդը։ Սակայն անհնարին տառապանքէն ընկճւած, հասնելէն զկնի եօթն աւուրց մեռանի։ Աշոտ առիթէն կ՚օգտուի, եւ Գրիգորի դիակին գլուխը կտրելով Ատրպատականի Մահմէտ ոստիկանին կը ղրկէ, իբր թէ Գրիգորի յունական սահմանները անցած ատեն ետեւէն հասած եւ սպաննած ըլլայ։ Գործը նոյն կերպով ոստիկանէն կը հաղորդուի ամիրապետին, եւ Գրիգորի սեփական Բագրեւանդ գաւառը եւ արծաթ բիւրս հինգ պարգեւ կը տրուի Աշոտի։ Յայնմհետէ, կ՚ըսէ պատմիչը, բարձաւ ի Հայոց աշխարհէս ազգն Մամիկոնէից (ԿԻՐ. 45), բայց աւելի տանուտէրական իշխանութեան, եւ ոչ ազգատոհմի շարունակութեան վրայ պէտք է իմանալ այդ դադարումը, վասնզի Մամիկոնեաններու անունը շարունակած է յաջորդ դարերու մէջ ալ։

« 656. Սմբատ Խոստովանող   |   658. Նանա Ասորի »
© Gratun.org