Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Զաքարիա Ա. Ձագեցի

664. Երկրաշարժ և Դարձողներ

Զաքարիայի ստացած մեծ համբաւին եւ ազդեցութեան իբր նշանակ պէտք է յիշենք Դուինի մեծ երկրաշարժը, որ մեծ պահքին մէջ սկսաւ, ի փոքրիկ շաբաթուն (ԱՍՈ. 112), որով չենք գիտեր թէ որ շաբաթը կը ճշդուի, եւ որ երեք ամիսներ տեւեց, եւ շատ շէնքեր կործանեց։ Սակայն կաթողիկէ տաճարին անվնաս ազատիլը, Պատմաբանին վկայութեամբ Զաքարիայի արժանեաց կը վերագրուի, որ ուժգին աղօթիւք եւ պաղատանօք մշտամռունչ եւ աղերսալի աղօթս մատուցանէր, եւ Աստուած հաճեցաւ լսել անոր աղօթքին, անվնաս զեկեղեցին պահեալ ի բազմաբեր ցասմանէ վտանգին (ՅՈՎ. 170)։ Երկրաշարժին վնասները սաստիկ եղան, ապարանքներ եւ պարիսպներ փլան, շատեր փլատակներու ներքեւ մեռան, եւ ցրտաշունչ ձմեռնային սառնամանեաց ներքեւ բոլոր բնակիչներ` փողոցներ եւ հրապարակներ թափեցան։ Իբր երկրաշարժին թուականը յիշուած Հայոց 312 տարին (ԱՍՈ. 112), պէտք է հաշուել 863-ին, բայց Անեցին 865 կը դնէ (ՍԱՄ. 95), որ հետեւանք է իր ընդունած 553 տարիներու տարբերութեան, որուն մենք չենք կրնար հետեւիլ, թէպէտ նա իբրեւ կանոն կը գործածէ, ինչպէս նոյնտեղ նշանակուած քանի մը կրկին թուականներու զննութեամբ կը հաստատուի (ՍԱՄ. 95)։ Այստեղ յիշենք նաեւ որ գերեդարձի առթիւ ազատողներուն մէջ եղան Յովհաննէս Արծրունեաց եպիսկոպոս եւ Գրիգոր Արծրունի քահանայ, որոնց խոստովանողական բանտարկութիւնը պատմեցինք (§ 654)։ Յովհաննէս եպիսկոպոս դառնալէն ետքը չուզեց պաշտօնը ստանձնել, այլ ի բաց կալով յեպիսկոպոսական հովուապետութենէն, այսինքն Արծրունեաց եպիսկոպոսութենէ հրաժարելով, առանձնակ միայնաստան տեղ քաշուեցաւ, հարկաւ տարիքն ալ նեղութիւնն ալ զինքը տկարացուցած էին։ Յովհաննէս եպիսկոպոսի եւ Գրիգոր քահանայի մահուան վրայ տեղեկութիւն կը պակասի, միայն թէ խոստովանողական պատուով վախճանեցան։ Իսկ Արծրունեաց եպիսկոպոսութեան կոչուեցաւ ուրիշ Յովհաննէս մը, այր հեզ եւ բարեպաշտօն (ԱՐԾ. 234)։ Յիշենք եւս Նանա Ասորի սարկաւագն ալ, որ գերութենէ ազատելով նորէն Հայաստան դարձաւ (§ 658), եւ Հայ Եկեղեցւոյ համար աշխատեցաւ։

« 663. Գուրգէն Ապուպէլէճ   |   665. Իշխանաց Իշխան »
© Gratun.org