Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Զաքարիա Ա. Ձագեցի

669. Ինչ Ինչ Կէտեր

Այդ տեղեկութիւններէն ետքը պէտք կը զգանք Զաքարիայի եւ Փոտի յարաբերութիւնները դնել 864-է 867 տարիներու միջոցին, երբ Փոտ խաղաղաբար տիրապետած էր Կոստանդնուպոլսոյ աթոռին, եւ Հռոմի աթոռին հետ խռովելով, Նիկողայոսի ուղղութիւն փոխելուն համար, պէհք կը զգար իրեն նոր բարեկամներ գտնել, եւ այս դիտմամբ կ՚աշխատէր իր կողմը յանկուցանել Հայոց հայրապետը, որուն համբաւը լսած էր, եւ զոր կը նկատէր իբր յաւէրժահրաշից արանց յոգնապատիւ հռչակաւոր, եւ բոցափայլեալ ամենայն զանազան փառատրութեամբ (ՉԱՄ. Բ. 682)։ Միեւնոյն պատճառով մեզի հաւանական կ՚երեւի, թէ առաջին քայլը Փոտ առած է, Հայոց հայրապետին առաջարկելով Քաղկեդոնի ընդունելութիւնը, որպէսլի կայսրութեան Հայերն ալ դիւրաւ շահի, եւ թէ անկէ ետքը տեղի ունեցած է Զաքարիայի հարցման գիրը, կամ լաւ եւս դիտողութեանց հարցումը, որուն կը յաջորդէ Փոտի գրած պատասխանի հարցման (ՎԱՐ. 82)։ Մեր զննութիւնները խարունակելով պիտի ըսենք, թէ այսչափէն ալ աւելի եղան Փոտի գիրգրը, զի բազում անգամ գրեցաք բացատրութիւնը (ԹՂԹ. 281), երկուքէ ակելի գրութիւններ կ՚ենթադրէ սովորական իմացուածով։ Ըստ այսմ Չամչեանի յիշած պատուածներուն եւ Վարդաի տւած քաղուածոյին ալ տարբերութիւնները կ՚արդարանան, տարբեր նամակներէ առնւած ըլլալնուն ենթադրութեամբ։ Փոտ տեսնելով որ Զաքարիան չի կրնար դիւրաւ իր տեսութեանց հպատակեցնել, իբրեւ նախկին քաղաքագէտ անձ, այս անգամ նոյնինքն քաղաքական պետը, Աշոտ իշխանաց իշխանը ձեռք կ՚առնէ, եւ անոր աչքին կը փայլեցնէ Թէոդոսաց սուրբ թագաւորաց փառքերը, եւ քրիստոնեայ կայսրութեան պաշտպանութիւնը վայելելու յոյսը, միայն թէ յանձն առնու ուսուցանել զժողովուրդն Քրիստոսի, եւ ածել ի ճշմարիտ խոստովանութիւն հաւատոյ, որով կ՚իմանայ քաղկեդոնիկ դաւանութիւնը, զոր եւ կը պաշտպանէ յայտարարելով թէ յարեւնման է նախորդ երեք ժողովներուն եւ կը նզովէ Նեստորի մոլորութիւնը (ԹՂԹ. 279-282)։ Այդ թուղթին հետ պէտք է կցել ՆիկիոյՅոհան եպիսկոպոսին պատգամաւորութիւնը, եւ անոր յորդորներով եւ Աշոտի փափաքանաց վրայ ազգային ժողովի մը գումարումը, Երազգաւորս կամ Շիրակաւան քաղաքին մէջ, որ իշխանաց իշխանին կեդրոնն էր (ՎԱՐ. 82)։ Փոտ, իբրեւ ճարտար հրապուրիչ` յատուկ ընծայ մըն ալ ղրկած էր Աշոտին` Յոհան եպիսկոպոսին ձեռքով, խաչափայտի նշանաւոր մասունք մը, յիշատակ օրհնութեան ի պաշտպանեալ աստուածընկալ պատուական խաչէս (ԹՂԹ. 282)։

« 668. Զաքարիա և Փոտ   |   670. Շիրակաւանի Ժողովը »
© Gratun.org