Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գէորգ Բ. Գառնցի

680. Թագաւորական Օրհնութիւն

Թագաւորական օրհնութեան մանրամասնութեանց մտնելով, նախ պէտք է զայն Շիրակաւանի կամ Երազգաւորքի մէջ կատարուած ըսել, որովհետեւ այնտեղ էր Հայաստանի իքնուրոյն կառավարութեան կեդրոնը։ Իսկ գործածուած արարողութեանց մասին Պատմաբանին խօսքերէն այնպէս կ՚երեւի թէ լոկ աղօթք եւ օրհնութիւն կատարուած է, եւ ոչ էծում, զի կը գրէ. Զհոգեւոր օրհնութեանցն գովութիւնս աստուածայինս ի վերայ կատարեալ, փոխանակ օծման սրուակի իւղոյն (ՅՈՎ. 176)։ Հիներէն ուրիշներ ալ պարզապէս կը գրեն. Օրհնէ զթագն տէր Գէորգ (ՎԱՐ. 86), այնպէս որ Օրբէլեանի գրելը, թէ էօծ տէր Գէորգ, Հայոց կաթողիկոս, եւ տէր Յովհաննէս Սիւնեաց եպիսկոպոս այլովք եպիսկոպոսօք (ՕՐԲ. Ա. 219), մեզ չի ստիպեր օծում տեղի ունեցած լինելը ընդունիլ, որովհետեւ Օրբէլեան իր օրուան սովորութեան համեմատ կը խօսի, մինչ Պատմաբանը` օրհնութիւնները փոխանակ օծման սրուակի եղան կ՚սէ, եւ բացայայտ կերպով օծում տեղի ունեցած չըլլալուն կ՚ակնարկէ։ Միայն Սիւնեաց եպիսկոպոսին եւ ուրիշ եպիսկոպոսներու ներկայութիւնը աշխարհանդէս մը տեղի ունեցած ըլլալը կը ցուցնէ։ Ամէն առթի մէջ Գէորգ բարեբախտ եղաւ, շուտուց դադարած եւ շատոնց բաղձացուած հանդէսի մը նախագահելով, որ բոլոր երկրին ալ մեծ ազդեցութիւն ունեցած, եւ ազգային եւ կրօնական հաստատութիւններ եւ ձեռնարկներ, նոր քաջալերութիւն ստացան (ՅՈՎ. 176)։ Եղելութեան թուականը ճշդելու մասին, պատմիչներու մէջ տարբերութեանց կը հանդիպինք, եւ միայն եղելութեանց դասաւորութեամբ կրնանք յարմարագոյնը նախադասել։ Պատմաբանը որոխ թուական չունի, իսկ աւելի ընկալեալ թուականն է Հայոց 334 տարին, որուն տարեգլուխը կ՚իյնայ 885 Ապրիլ 19-ին, եւ կը տեւէ մինչեւ 886 տարւոյ նոյն օրը, եւ քանի որ տօնական օրուան յիշատակութիւնն ալ չունինք։ այդ միջոցին որեւէ մէկ օրը կրնայ իբրեւ հանդիսական թագադրութեան օր համարուիլ։ Սակայն երբ ոմանք Հայոց 334 տարին կը յիշեն (ԿԻՐ. 45, ԱՐԾ. 258, ՕՐԲ. Ա. 219, ՍԱՄ. 95), ուրիշներ 336 թուական կը գրեն, եւ Քրիստոսի 888 թուականը կ՚աւելցնեն, Գէորգի կաթողիկոսութեան 12-րդ տարին ալ յիշելով (ԱՍՈ. 144, ՎԱՐ. 86), իսկ Անեցին Հայոց 334 թուականը Քրիստոսի 887 տարւոյն կը համեմատէ (ՍԱՄ. 95)։ Ժամանակագրական ճշդութեանց ծառայող կէտերուն ուսումնասիրութիւնը կը յորդորէ 334 թուականի ընթերցումը նախադասել, 885-ի վերջերը կամ 886-ի սկիզբները դնել թագադրութիւնը, եւ քանի որ 885 թուականը ընդհանրապէս ընդունուած է, մենք ալ զայն փոփոխելու պահանջ մը չենք տեսներ։

« 679. Աշոտ Թագաւոր   |   681. Բագրատունեաց Հարստութիւնը »
© Gratun.org