Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գէորգ Բ. Գառնցի

682. Վասիլէ Թագ

Վասիլ կայսր, որ իբր հայկական Արշակունի հարստութեան սերունդ (§ 676), եւ իբր բիւզանդական կայսր, կրկնակի ձգտումներ կը տածէր Հայաստանի վրայ, եւ Ապպասեանց անկումն ու տկարանալը տեսնելով կրնար մեծայոյս լինել իր փափաքներուն իրագործման, լաւ չտեսաւ թագաւորական աստիճանի եւ պատւոյ շնորհմամբ Հայերուն Արաբական տիրապետութեան հետ ներքնապէս կապուիլը, եւ փութաց ինքն ալ իր կողմէն սիրելի երեւիլ Հայոց, եւ անոնց համակրութիւնը վառ պահել։ Այս նպատակով ինքն ալ իր կողմէն դարձեալ թագ առաքեաց Աշոտայ ի վերայ իսմայէլականին (ԿԻՐ. 45), որով պայման խաղաղութեան եւ սիրոյ հաստատէր, հաղորդակից կացուցանելով յամենայն թագաւորութիւնս թագաւորութեան իւրոյ (ՅՈՎ. 177)։ Այս կերպով է որ Աշոտի թագաւորելը կամակցութեամբ Վասիլի կրցած է ըսուիլ (ԱՍՈ. 144), թէհէտեւ մեծ կայսրն Յունաց Բարսեղ (ՅՈՎ. 177), լրացեալ իրողութեան մը վրայ կը հասնէր, որ առանց իրեն կատարուած էր։ Չենք կարծեր որ Վասիլէ եկած թագին համար ալ օրհնութիւն մը կատարուած ըլլայ, թէպէտեւ Վարդան կը գրէ, թէ զնոյն եւ կայսրն Վասիլ առաքէ, եւ օրհնէ զթագն տէր Գէորգ (ՎԱՐ. 86)։ Վասնզի Պատմաբանը օրհնութիւնը Իսմայէլեան թագին կը յատկացնէր եւ յունականը յիշելով նորէն օրհնութիւն չի յիշեր։ Վասիլի նպատակը պարապի չելաւ։ Հայերուն շատ հաճելի եղաւ քրիստոնեայ վեհապետէն ալ իբր թագաւորութիւն ճանչցուելնին, որով կը յուսային Արաբական տկարացած տիրապետութենէ ազատելու համար հովանաւոր մը ունենալ, ինչ որ շեշտուեցաւ մանաւանդ Աշոտի որդւոյն եւ թոռին ատենները։ Սակայն այդ երկկողմանի քաղաքականութիւնը բարեգուշակ չեղաւ Հայաստանի համար։ Յոյներն ալ իրենց մէջ միշտ պառակտած, եւ զօրաւոր ձեռնարկներու անբաւական, ոչ թէ Հայերը ազատութեամբ օժտելու, այլ իրենց հպատակեցնելու հետամուտ էին, եւ անհիմն յուսադրութիւններով կը քաջալերէին Հայերը անխորհուրդ շարժումներու, որոնք ոչ յաջող եղան եւ ոչ արդիւնաւոր, եւ շատ մը տագնապներու եւ տառապանքներու դուռ բացին, եւ Բագրատունիները կատարեալ անկումի հասցուցին։

« 681. Բագրատունեաց Հարստութիւնը   |   683. Աշոտ և Իշխաններ »
© Gratun.org