Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գէորգ Բ. Գառնցի

687. Աբաս և Մաշտոց

Աբաս մտածեց որ իրեն լաւ օգնական կրնայ ըլլալ Սեւանի առաջնորդ Մաշտոց վարդապետը, ոչ միայն իր խստապահանջ սկզբունքներով, այլեւ առաջուց Գէորգէ ցաւած լինելով (§ 678), եւ թէ կրնայ իրմեծ հեղինակութեամբ ժողովին վրայ ազդել, եւ Գէորգի հակառակ վճիռ արձակել տալ։ Ուստի ելաւ յատուկ նամակով մը Մաշտոցի ձեռնտուութիւնը խնդրեց, գուշակեալ եւս զնա ինքն ի պատիւ հայրահետութեան փոխանակ նորա կացուցանել (ՅՈՎ. 187), որով աւելի եւս գրգռուած պիտի ըլլար Մաշտոցի անձնասիրութիւնը. ուստի յայտնապէս կը յիշեցնէր ժամանակին իրեն ալ Գէորգի կողմանղ անիրաւութիւն կրած լինելը։ Մաշտոց չկրցաւ հաւանիլ Աբասի ձեռնարկին, եւ զայրանալով մտածեց անպատասխանի թողուլ, բայց որպէսզի լռելովը հաւանութիւն ցուցուցած չկարծուի, ընդարձակ պատասխան մը գրեց, զոր Յովհաննէս Պատմաբան, Մաշտոցի աշակերտը, իբրեւ կարեւոր վաւերաթուղթ, ամբողջաբար յառաջ բերած է իր պատմութեան մէջ (ՅՈՎ. 187-197), եւ մենք ալ օգտակար կը գտնենք զայն քաղելով ամփոփել։ Մաշտոց յարգելով հանդերձ Աբասի իխշանութիւնը, եւ անոր հպատակելու պահանջը, կը յաւելու թէ կը պարտաւորուի հնազանդիլ Աստուծոյ առաւել քան մարդկան, անոր համար չի համակերպիր այն ամբաստանութեանց զորս գրած է զմեծ հայրապետէն եւ զփոխանորդէն Քրիստոսի։ Որովհետեւ, կ՚ըսէ, զիմ նզովսն պատկեր կալեալ էք նորա անզգամութեանն, այս նշանակութիւն չունի, եւ կ՚աւելցնէ, ես էի որ վրիպեցայ, անոր համար ապաշխարութեամբ եւ առաջի անկմամբ պատառեցի իմ գրածներս։ Գէորգի դէմ յարուցուած բարոյական զրպարտութիւններուն կը պատասխանէ, թէ չէ հնար ի ծերութեան դար հասեալ անձի վրայ ասանկ բաներ խօսիլ, որ զանց արարեալ է զաստեօք ի մանկութենէ։ Կ՚աւելցնէ թէ լոկ կարծեօք ասանկ բաներ խօսիլ ներեալ չէ, եւ կը հրաժարի ամբաստանութեան մասնակցելէ, որպէսզի Կորխի անէծքին չհանդիպի, որ Ահարոն քահանայապետը ամբաստանեել յանդգնեցաւ (ԹԻՒ. ԺԶ. 11)։ Ընդարձակ յորդորներով կը խրատէ յետս կասել իր ձեռնարկէն, յիշեցնելով Յովհաննէս Ովայեցիին դէմ յարուցուած ամբաստանութիւնը (§ 646), քանի որ չօրհնեցաւ իշխանն Բագարատ, որ զայդպիսիս խորհեցաւ յոչինչ պէտս, որում ամենեքեան իսկ գիտակք եմք կորստեան, այսինքն է ձերբակալուելուն եւ ուրացութեան ստիպուելուն (§ 654)։ Քննութեան համար ժողով մը գումարելու բացարձակապէս չի հակառակիր, այլ պատմութիւններէ գիտնալով զրպարտողներու եւ սուտ վկաներու առատութիւնը, կ՚ուզէ որ վկայութիւն տուողներ նախ ապաշխարեսցեն խորգով եւ մոխրով, կրօնաւորեալ սրտի մտօք, եւ անկէ ետքը հաւատարիմ բանք նոցա լինեցին։ Իսկ ժողովական եպիսկոպոսներն ալ ընտրեալք եւ արդարք ըլլան, եւ ի հեռաստանէ եկեսցեն, յորոց վերայ ոչ լինի կարծիլ ատելութեան, ինչ որ դիւրաւ կ՚ենթադրուի կաթողիկոսին եւ կաթողիկոսարանին հետ շփման մէջ գտնուողներուն վրայ։ Մաշտոց զօրաւոր խօսքերով կը փակէ իր թուղթը, Գէորգի վրայէն որեւէ կասկած հեռացնելով։

« 686. Սմբատի Թագը   |   688. Աբասի Զղջումը »
© Gratun.org