Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գէորգ Բ. Գառնցի

690. Դուինի Երկրաշարժը

Բայց այս անգամ ալ բնական հարուած մը կու գար խանգարել երկրին հանդարտութիւնը, Դուինի մեծ երկրաշարժը, որ տեղի ունեցաւ յերրորդ ամի թագաւորութեան Սմբատայ (ԱՐԾ. 259), այսինքն է 893-ին, թէպէտ եւ Անեցին մինչեւ 898 կը յետաձգէ (ՍԱՄ. 96)։ Այս երկրաշարժը սաստկագոյն կ՚ըսուի քան Զաքարիայի օրով 863-ին տեղի ունեցած երկրաշարժը (ԱՐԾ. 259), որ երեք ամիս տեւած էր (§ 664)։ Դուին ի հիմանց տապալեալ կործանեցաւ, տեղիք սրբութեանց զշարժման կիրս կրեցին, 70. 000-է աւելի մարդիկ կորսուեցան (ԱՐԾ. 259), որոնց թաղումը անհնար լինելով, ի վիհս եւ ի խորափիտս կը նետուէին, եւ աղեկտուր տեսարաններ տեղի կ՚ունենային, զորս Պատմաբանը յառաջ կը բերէ իբրեւ ականատես (ՅՈՎ. 205)։Գէորգ կաթողիկոս ալ, որ Դւինի մէջ կը գտնուէր, կաթողիկոսարանի կործանումէն հազիւ ազատած, կու գայ բնակիլ Վաղարշապատի մօտ Զուարթնոց եկեղեցին, այլ Գրիգոր Ռշտունեաց եպիսկոպոս եւ իրեններէն ոմանք փլատակներու ներքեւ գերեզմանացան (ԱՐԾ. 260)։ Դուինի երկրաշարժը կրցաւ իբրեւ աստուածային պատուհաս սեպուիլ ամբարիշտ քաղաքին դէմ, վասնզի Դուին մեծամասնութեամբ իսլամներու բնակութիւն էր դարձած, ուր ամէն տեսակ անկարգութիւնք համարձակ ւկ գործուէին, բայց քրիստոնէից վիշտի պատճառ կ՚ըլլար, որ իրենցմէ ալ բազմաթիւ անձեր եւ իրենց սրբավայրեր միասին վնասուած էին։ Ասոնց հոգեւոր մխիթարութեան համար Մաշտոց վարդապետ Սեւանի անապատէն գիր մը ղրկեց, զոր Պատմաբանը ամբողջութեամբ յառաջ կը բերէ (ՅՈՎ. 205-209), եւ ուր Մաշտոց սուրբ գիրքէն օրինակներով, եւ ընդհանուր աշխարհի գործերը բացատրելով կը յայտնէ, թէ աստուածային նախախնամութիւնը կը ներէ կորուսանել զարդարն ընդ ամբարշտին, նախ որ ոչ է արդար եւ ոչ մի, եւ յետոյ որ հնար չէ այդ պատուհասներու մէջ անձերը զատել, եւ երբեմն արդարներ զբաժակ պատուհասին ի միասին ըմպեն, ինչպէս եւ մեղաւորներ զբարութիւնս ի միասին վայելեն։ Իսկ Պատմաբանը կը յաւելու, թէ մենք քրիստոնեայք ալ` ոչ ելեալք ի Յեգովրայ, խոռնակեցաք ընդ Հագարացիսն եւ ուսաք զգործս նոցա (ՅՈՎ. 209)։

« 689. Սմբատ և Ափշին   |   691. Գէորգ Բանտարկուած »
© Gratun.org