Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յովհաննէս Ե. Դրասխանակերտացի

700. Եկեղեցիներ և Վանքեր

Յովհաննէսի առաջին հայրապետական գործն եղաւ Երազգաւորս կամ Շիրակաւան քաղաքին մէջ թագաւորական ապարանքին մէտ Սմբատի հիմնարկած եւ աւարտած մեծ եկեղեցւոյ նաւակատիքը կատարել (ՅՈՎ. 231)։ Ժամանակիս իշխաններուն մէջ մրցակցութիւն մը կար եւեղեցիներ եւ վանքեր կառուցանելու եւ շէնացնելու, եւ անոնք կալուածներով ճոխացնելու, եւ այդ մասին համամիտ կը գործէին Բագրատունի եւ Արծրունի եւ Սիւնի երեք տուներն ալ։ Ոչ միայն ժամանակակից պատմիչներ երկարօրէն կը նկարագրեն անոնց առատաձեռնութիւնները եւ մեծագործութիւնները, այլ եւ ինչչափ որ հնութեանց յիշատակներ եւ Հայ ճարտարութեան մնացորդներ կան այժմ Հայաստանի մէջ, չըսեմ ամբողջաբար, այլ գրեթէ ամբողջաբար այդ ժամանակներու շինուածներ են։ Այդ շինարար հոգւոյն շարժառիթը աւելի քան մեծագործութեան փառասիրութիւնը, բարեպաշտական զգացում մըն էր, որուն իբրեւ նմոյշ կրնայ առնուիլ Շապուհ Բագրատունիի, Սմբատի եղբօր յայտարարութիւնը, թէ իմացայ եւ ծանեայ թէ ամենայն փառք եւ մեծութիւն սպառելոց են եւ վաղիւ կորնչելոց, եւ Վահեվանքի եկեղեցւոյն շինութիւնը յիշելով կը յարէ, թերեւս լիցի ողորմութիւն յայնմ աւուր, յորժամ բանքն սպառին եւ գործքն թագաւորեն (ՕՐԲ. Բ. 226)։ Տեղագրական աշխատութեան կը պատկանին այն բազմաթիւ յիշատակները, զորս Արծրունին Արծրունիներէ, Օրբէլեան Սիւնիներէ, եւ Պատմաբանը Բագրատունիներէ հիմնարկուած եւ նորոգուած, եւ կալուածներով ճոխացած եկեղեցիներու եւ վանքերու վրայ գրած են, այլ մենք զանց կ՚ընենք յառաջ բերել մեր պատմութեան կարգին։

« 699. Ընտրութիւն և Պատմութիւն   |   701. Նոր Յարձակումներ »
© Gratun.org