Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յովհաննէս Ե. Դրասխանակերտացի

711. Կապոյտ Բերդի Պատերազմը

Տարի մը եւս անցաւ այդ կացութեան մէջ, եւ 913 տարւոյ գարնան մնաց Յուսուփի վերջնական յարձակումը Սմբատի դէմ։ Զկնի ամի միոյ, յորմէհետէ Սմբատ Կապոյտ բերդը ամրացած էր, պատնէշ պաշարմամբ պատեցաւ շուրջանակի զամրոցաւն, եւ երկուստեք բուռն կերպով յարձակումներ եւ պաշտպանութիւն սկսան շարունակել։ Կապոյտի բերդակալները` մեքենաներ եւ աղեղներ եւ պարսատիկներ գործածելու քաջավարժ մարդիկ, նետերն ու քարերը կորովութեամբ կշռեալ չէին վրիպեցներ, եւ անհնարին խողխողումն հասուցանէին յարձակողներուն։ Սակայն Յուսուփի հրամանին ներքեւ բազումք էին զինուորեալք ի հաւատացելոց Քրիստոսի, Սմբատը կործանել ուզող Հայ իշխաններուն գունդերը, եւ Յուսուփ յիւրսն խնայեալ, անոնք կը քշէր ամրոցին դէմ, եւ Հայեր էին որ Հայեր կը ջարդէին։ Որչափ ալ անպատասխանատու էին տիրասէր գունդերը ըրած ջարդերնուն համար, սակայն Սմբատի սիրտը չդիմացաւ, որ իր անձին համար այդչափ համազգիներու եւ կրօնակիցներու կեանքերը զոհուին, եւ եղբայրասպան կոտորածը շարունակէ, որ յաջող ելքի մըն ալ յանգելիք չունէր։ Հրամայեց պաշտպանութիւնը դադրեցնել, անձնատուր ըլլալու որոշումը տուաւ, եւ փրկութեան այլոց հոգացող գտեալ, զիւր փրկութիւնն անտես արար (ՅՈՎ. 294), եւ ցուպ ի ձեռն առեալ երթայ առ Յուսուփն (ԱՍՈ. 151), եւ անզէն կը յանձնուի նենգաւոր բռնաւորին, ուսկից յետկար երդման ուխտի խնդրեալ էր (ՅՈՎ. 295), բայց չէ ըսուած թէ ստացած էր։ Այսուհանդերձ պատուադիր ընդունելութիւն կ՚ընէր անոր Յուսուփ եւ փառաւոր զգեստներով եւ զարդերով կը մեծարէր, եւ մտերմութեան կը մտնէր, որպէսզի իմանայ եթէ գտանիցի ինչ արքային ի պահեստի, որ ձեռք ձգէ։ Կապոյտի գրաւումը լրացնելով, Սմբատն ու ուրիշ գերիներն ալ միասին առնելով, նախ կը հանդիպէր Շիրակ գաւառը, Շիրակաւանի տիրանալու համար, անկէ ալ Դուին կու գար հանդարտիլ։ Յուսուփ իր բարեկամ եւ օգնական Գգաիկը կ՚ուզէր մեծարել, եւ Սմբատէն ետքը զթագաւորելն Հայոց նմա հաւատայր։ Սակայն Գագիկ վստահութիւնը քիչցած էր Յուսուփի վրայ. թունաւորուած իշխաններուն սպանութիւնը, եւ Սմբատի նկատմամբ բռնած ընթացքին հետզհետէ փոխուիլը` բաւական էին յայտնել զպատրուակ մահացան դրժող դառնութեան մտաց ոստիկանին, ուստի առանց այլեւս երկարելու, որեւէ պատրուակով մը կ՚որոշէր հեռանալ, եւ յանկարծակի ի ձի աշտանակեալ, փախստեայ անկանէր յաշխարհն իւր, եւ այս կերպով իր անձին եւ իր իշխանութեան ապահովութիւնը կը հոգար (ՅՈՎ. 296)։

« 710. Սմբատի Ընթացքը   |   712. Սմբատ Նահատակ »
© Gratun.org