Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յովհաննէս Ե. Դրասխանակերտացի

717. Մարտիրոսաց Յիշատակներ

Այդչափ Մարտիրոսներու անթիւ եւ անհամար բազմութեան մէջէն յանուանէ կը յիշատակուի Միքայէլ Գուգարացի, զուարթատեսիլ եւ գեղեցիկ երեսօք պատանի մը, զոր խումբին մէջէն զատելով կ՚ուզէին ուրացութեամբ ապրեցնել, այլ նա դիմագրաւ դիմեալ առ ընկերս իւր գլուխը սուրին կ՚երկնցնէր (ՅՈՎ. 315)։ Յանուանէ կը յիշուին նաեւ Դաւիթ եւ Գուրգէն Գնունի եղբայրներ, զորս Յուսուփ Դունին մէջ ի զուր փորձեց վաստկիլ, ամէն տեսակ խոստումներով եւ շողոմարարութիւններով, եւ վերջէն զայրանալով հրամայեց գլխատել, ուր Դաւիթ նախ պզտիկ եղբայրը առջեւ անցուց, յի մի՚ գուցէ ի վերջ քան զնա մնալով ըստ մանկութեան տիւոցն զարհուրեսցի ի սրոյն սպառնալեաց (ՅՈՎ. 317)։ Յովհաննէս կաթողիկոս որ իր առանձնութեան մէջ այդ ամէն մանրամասնութիւնները հաւաքելով իր պատմութեան կ՚անցընէր, հայրապետաբար անոնց յիշատակը պատուեց, եւ բոլոր Յուսուփի հալածանքին մէջ նահատակուող մարտիրոսներուն համար օր յիշատակի սահմանեց, որ է մարերի ամսոյ օր քսան եւ եօթն (ՅՈՎ. 318)։ Վարդան երկու Գնունիներուն յիշատակը կը դնէ ի Մարերի ամսեան քսան (ՎԱՐ. 87), իսկ Ասողիկ բոլոր Յուսուփի մարտիրոսներուն համար կ՚ըսէ, թէ տարեւոր տօնախմբութեամբ կատարի յիշատակն ի քսան նոյեմբերի (ԱՍՈ. 154)։ Մեր տօնացոյցներ բնաւ այդ մարտիրոսներուն տօնը չեն ցուցներ, իսկ Յայսմաւուրքն ալ միայն երկու Գնունիներուն յիշատակը ունի մարերի 20-ին, պատշաճեցնելով զայն Մայիս 27-ին (ՅԱՍ. Ա. 233), մինչ շարժական տոմարով պէտք էր համեմատել Յունուար 25-ին։ Քանիցս հանդիպեցանք այդպիսի տօնական յիշատակութեանց, որք ժամանակին սահմանուած են, եւ չենք գիտեր ինչ պահճառւվ կամ ինչ դիպուածով խափանուած են, եւ արժան էր վերանորոգուէին ազգային նահատակներու տարեւոր յիշատակները եւ տօնախմբութիւններ։ Մարտիրոսներուն այդ խումբին մէջ պէտք է խառնենք` Գէորգ եւ Արուէս Սեւորդի եղբայրները եւ Աղուանից իշխանները, որոնց վրայ յարձակեցաւ Ափշինի ներքինապետը երբ Դուին կը գտնուէր (§ 701), եւ երկու իշխանները գերելով ուրացութեան ստիպեց, բայց հաստատամիտ գտնելով սպաննել հրամայեց (ՅՈՎ. 236)։

« 716. Հալածանք և Կեղեքմունք   |   718. Սով և Ժանտախտ »
© Gratun.org