Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յովհաննէս Ե. Դրասխանակերտացի

722. Յովհաննէս և Աշոտ

Նամակը կանոնաւորապէս հասաւ Բիւզանդիա, հարկաւ յատուկ պատգամաւորի մը ձեռքով, որ յիշուած չէ, եւ կայսերական մտադրութեան արժանացաւ, եւ որոշուեցաւ Յովհաննէս կաթողիկոսը եւ թագաւոր հռչակուած Աշոտը Կոստանդնուպոլիս փութացնել, եւ միասին տեսանել եւ տնօրինել հասարակաց օգուտն։ Թէոդորոս Վասիլիկոս կամ Բասիլիկոս անուն պաշտօնեայ մը Հայաստան ղրկուեցաւ, երկուքն ալ հրաւիրելու, որ նախ Տարոն եկաւ, եւ կաթողիկոսէն գալու խոստում առնելով, անցաւ Շիրակ Աշոտը տեսնելու, որ կը գտնուէր յամուրս տէրութեան իւրոյ։ Աշոտ կը փութայ ճամբայ ելել Թէոդորոսի հետ, եւ կայսեր ներկայանալով մեծամեծ պատիւներ կ՚ընդունի, թէ տգրեւ արքայորդի եւ թէ իբր ուստր մարտիրոսի, եւ թէ իբրեւ աթոռ բարձրացած թագաւոր։ Յովհաննէս դանդած կը շարժի, վարանոտ կասկածներ ուն որ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ իրեն դաւանական առաջարկներ պիտի ըլլան, եւ այսպէս հալիւ Տարոնէ Դերջան պզտիկ ուղեւորութիւն մը ըրած, կը մտածէ չերթալ, բաւական սեպելով, որ կայսրը Աշոտի հետ քաղաքականապէս պայմանաւորուի, եւ իր ներկայութիւնը եկեղեցական պայմանաւորութեան դուռ չբանայ։ Ամիսի մը չափ Դերջանի մէջ կը մնայ այդ վարանոտ վիճակի մէջ, մինչ ստէպ ստէպ հրաւիրակն կոչէր սիրալիր կամօք երթալ ի պալատն առ կայսր, սակայն ես, կը գրէ, ոչ կամեցայ զմտաւ ածեալ թէ գտցի ոք եւ ընդ ակամբ հայեսցի զանդ երթալն իմ, ի քաղկեդոնիտոսն յարակցիլ ինձ համարեալ (ՅՈՎ. 357)։ Այդ յստակ եւ պարզ բացատրութիւնը կը ցուցնէ, թէ կայսեր գրած նամակին մէջ ալ Յովհաննէս քաղաքական հպատակութենէ անդին միտք չէ ունեցած երբեք։ Դերջան գտնուելով օգուտ կը խաղէ Լուսաւորչի ներկայութեամբ եւ մահուամբ նուիրագործուած սրբավայրերը այցելել, Սեպուհ լեռը, Մանեաց այրը, Լուսաւորչի աղբերիկը, Նշխարներուն գտնուած տեղը, Թորդանի մէջ լուսաւրչի գերեզմանը, եւ անոր տնկած հացի ծառը, միանգամայն ատեն կ՚անցընէ այն կողմերը հաստատուած ճգնաւորներոն հետ, պահ մը ինքն ալ անոնց ընկերակցելու փափաքներ զգալով։ Բայց վերջապէս ամիսս իբրեւ ինն այս տեղերը պտըտելէ ետքը, Հայաստանի մէջ եղող իշխաններուն հրաւէրին եւ խոստումներուն վրայ, անոնց մօտ կը դառնայ (ՅՈՎ. 369), ժամանակագրական կարգով 920-ին։

« 721. Յովհաննէսի Նամակը   |   723. Յովհաննէս Հաշտարար »
© Gratun.org