Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յովհաննէս Ե. Դրասխանակերտացի

727. Աշոտի Ձախողիլը

Երբոր Վասպուրականի թագաւորութիւնը կը խաղաղէր, տակաւին խռովութիւնք չէին դադրեր Արարատի թագաւորութեան մէջ, որ է Աշոտ Երկաթ Շահանշահի` Բագրատունի թագաւորութիւնը։ Նախ Վասակ Գնթունի Շամշուլտէի բերդապահը, որ մինակ տիրացած էր եղբօրը Աշոտ Գնթունիին մեռնելէն ետքը (§ 724), նորէն գլուխ կը քաշէր, եւ Աշոտ երկար աշխատութեամբ կը հնազանդեցնէր զայն, յաղթութենէ վերջ անպիտանս յաչաց եւ յընչաց եւ յականջաց ընելով, գերի ինկած բերդակալները (ՅՈՎ. 398)։Անկէ ետքը նորէն երկու Աշոտ թագաւորներ իրարու հետ կը մրցէին, բայց վերջապէս երկու տարիէ ի վեր վարած պայքարներէն յոգնած (§ 724) հաշտութեան կը զիջանէին, ե Յովհաննէս կաթողիկոս յատկապէս հրաւիրուելով, կ՚երթար դիտել եւ պատրաստել ի մէջ նոցա զքաջավայելուչ խաղաղութեան պայման, եւ հաշտութիւնը լրացնելով բազում կայտիռ եւ խնջոյս ցնծութեան կը կատարէին Դուինի մէջ (ՅՈՎ. 400)։ Երբոր Աշոտ Երկաթ Ուտի դառնալ կը պատրաստուէր կը լսէր, թէ Ամրամ Ցլիկ, զոր ինքն այնտեղ հրամանատար դրած էր, ապստամբած է, բայց իր վրայ հասնելուն` Ցլիկ կը փաշչի ու գաղտնի պատրաստութեանց կը ձեռնարկէ, եւ այլեւս ապստամբ սրիկայքն իրեն կը միանան։ Աշոտ անկէ Եգերացւոց թագաւորին կ՚երթայ, եւ ապահովաբար ետ դարձած ատեն, ի մէջ անտառախիտ մայրացն առ ափն Կուր գետոյ, ուր որջացեալ ամրացեալ կային Ցլիկի գունդերը, Աշոտ թակարդի մէջ կ՚իյնայ։ Հազիւ թէ ինքը Կաքաւարքար բերդը կÿապաւինի, սակայն իր գունդերը կը կոտորուին մինչ զի ոչ մի ոք ի նոցանէ կարէր ճողոպրիլ (ՅՈՎ. 404)։ Պատմաբանը անգամ մըն ալ առիթ կ՚առնէ Աշոտ Երկաթկ մեղադրել, թէ զողջախոհութիւն զայն զոր նախն էր ստացեալ, յանմաքուր յողջախոհութիւն փոխարկեալ էր, եւ թէ այս պատճառը այլեւս ոչ յաջողեցան հետեւանք արշաւանաց նորա, որպէս յերեկն եւ յեռանդն։ Իսկ անոր հակառակ լիաբերան գովեստներ կը շռայլէ Գագիկի, թէ ամս հարուստ մի իմաստութեամբ իր թագաւորութիւնը կը պայծառացնէր (ՅՈՎ. 406)։

« 726. Նոր Կերպարան   |   728. Յուսուփ և Նըսր »
© Gratun.org