Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Անանիա Ա. Մոկացի

748. Քաղաքական Կացութիւն

Անանիայի հայրապետութեան ժամանակը, ամիրապետութեան հետ բաղդատուելով, զոյգ կ՚ընթանայ Մօթի-Պիլլահի ժամանակին, որ 28 տարի ամիրապետութեան անունը կրեց, մէկ գրագիրով եւ համեստ թոշակով պալատին մէկ անկիւնը քաշուած, մինչ բուն իշխանութիւն վարողներն էին Էմիրիւլիւմէրա փոխարքաները՝ Մսիզ եւ որդին Ազէտ-Տէվլէթ։ Հետզհետէ ամիրապետութեան նշանակութիւնն ալ կը կորսուէր, վասնզի Մսիզ-Լէտին-Ալլահ, Ֆաթիմեանց իշխանապետը, Եգիպտոսն ու Արաբիան կը գրաւէր, եւ խալիֆա եւ ամիրապետ կը հռչակուէր 968ին, Անանիայի վերջին օրերը։ Իսկ յունական կայսրութեան մէջ Կոստանդին Է. , որ կրկին բարձրացած էր (§ 746), մինչեւ 959 իշխեց, եւ մեռաւ իր զաւակէն թունաւորուելով, որ Ռոմանոս Բ. անունով հօրը յաջրդեց, եւ հազիւ 4 տարի զեղխութեանց մէջ ատեն անցընելէ ետքը, ինքն ալ մեռաւ 963ին, թունաւորուելով իր ամուսին Թէոփանէ դշխոյէն, որ Նիկեփորոս Փոկաս զօրավարին հետ ամուսնանալով զայն կայսրութեան բարձրացուց։ Թէոփանէ Նիկեփորոսէ ալ պաղելով Յովհաննէս Չմշկիկ զօրավարին հետ միացաւ, եւ Նիկեփորոսը սպաննել ու Չմշկիկը կայսր հռչակել տուաւ 969ին, Անանիայի մեռնելէն քիչ ետքը։ Չմշկիկ՝ Թէոփիլէ Գուրգէնին թոռն էր (§ 740), Նիկեփորոս ալ Վարդ պատրիկի որդին էր, երկուքն ալ Հայազգի քաջ զօրավարներ, որք կայսրութենէ առաջ եւ ետքը նշանաւոր յաղթութիւններ տարին Արաբացւոց վրայ, եւ կայսրութեան սահմանները ընդարձակեցին Փոքր-Ասիոյ եւ Ասորիքի եւ Միջագետքի, մասամբ ալ Հայաստանի մէջ, որք մեր նիւթէն դուրս կը մնան։ Այսչափ ինչ բաւական ըլլայ Անանիայի ժամանակին քաղաքական կացութիւնը ցուցնելու համար։

« 747. Ընտրութիւն ու Ժամանակ   |   749. Աթոռին Տեղը »
© Gratun.org