Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ . Խաչիկ Ա . Արշարունի

786. Արգինայի Մատենադարանը

Խաչիկի քաղաքական եւ եկեղեցական արդիւնաբերութեանց հետ պիտի յիշենք ուրիշ պարագայ մըն ալ, որ ստուգապէս կը ծառայէ անոր անունը բարձրացնելու եւ այս է Արգինայի հայրապետանոցին մէջ մատենադարան մըն ալ կազմելը։ Այդ ալ կը քաղենք պատմիչին քիչ մը ծաղկեալ ոճով գրածէն, թէ Խաչիկ ոչ միայն իր կաթողիկէն ոսկեթել զգեստներով եւ ջահաբորբոք լուսաւոր սպասներով զարդարեց, այլեւ հաւաքեց զաստուածախօս կտակս յոլովակի ստացեալ զգիրս սուրբս, զառաքելասացս եւ մարգարէաքարոզ պատգամս, հանդերձ ամենայն վարդապետացն ձայնիւք (ԱՍՈ. 172)։ Իրաւ գլխաւոր յիշուածներն են աստուածաշունչը եւ սուրբ հարց գործերը, սակայն գիտենք թէ ասոնք էին ժամանակին համար ամենէն յարգի եղած, եւ գրեթէ իբր միակ պիտանի ընդունուած գիրքերը, եւ աոննք առջեւ անցընել ուզած է պատմիչը։ Ինչ ճոխութիւն ունէր Խաչիկեան մատենադարանը, մեզի յայտնի չէ. սակայն իր ամենէն համեստ չափին մէջ ալ՝ ապացոյց մըն է Խաչիկի գործունեայ եւ ուսումնասէր ճիգերուն։ Քանի մը հատ նշանաւոր եւ երկաթագիր գրչագիրներ, որոնք այժմեան մատենադարաններուն ալ գանձը կը կազմեն, Խաչիկի կաթողիկոսութեան թուականները կը կրեն, եւ անոր անունը կը փառաւորեն։ Միեւնոյն արժանեաց փաստ կրնայ սեպուիլ նաեւ ուսումնական վարդապետներուն խումբը, որ այդ միջոցին ծաղկեցաւ, եւ որոնց մասին կ՚ուզենք տեղեկութիւններ տալ, առաջիկայ յօդուածներուն մէջ։

« 785. Գաղթականաց Եպիսկոպոսներ   |   787. Կարսի Աբասը »
© Gratun.org