Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ . Խաչիկ Ա . Արշարունի

790. Խոսրով Անձեւացի

Անանիայի եւ Խաչիկի արդիւնաւոր օրերուն մէջ շատ մը նշանաւոր վարդապետներ ծաղկեցան, եւ քանիներն ալ պատմական եղելութեանց կարգին յիշուեցան, սակայն աստէն կ՚ուզենք գլխաւորներուն անունները համախմբել, ամփոփ տեղեկութիւն մը տուած ըլլալու համար։ Մատենագրութեամբ ծանօթ եղողներէն սկսելով, առաջին պէտք է յիշել Խոսրով Անձեւացեաց եպիսկոպոսը, որուն մասին առիթ ունեցանք խօսելու (§ 759), իր վրայ դրուած մեղադրանքը բացատրելու համար։ Ուստի այդ խնդիրը զանց ընելով պիտի յիշենք, թէ իրմէ մեզի հասած են պատարագի եւ ժամերգութեանց մեկնութիւնները։ Առաջինին համար ըսուած է թէ առաջին գծագրութիւնն եղեւ ձեռամբ Սահակայ որդւոյ տեառն Խոսրովու (ԽՈՎ. 67), որ Անձեւացիին միջին զակաւն է, եւ որ իրեն մօտ մնացած է, երբ երէցն Յովհաննէս եւ կրտսերն Գրիգոր՝ մտած են Նարեկայ վանքը։ Գրութեան թուական ցուցուած է 399, որ է 950 տարին, Անանիայի կաթողիկոսութեան միջոցին, երբ սա գրեթէ յուսաբեկ Սիւնիքը եւ Աղուանքը օրինաւորութեամբ հնազանդեցնելէ, գործին լուծումը երկնային նախախնամութենէն կը սպասէր (§ 754)։ Իսկ Սահակի վերագրուածը գծագրութիւն ըլլալով, եւ ոչ գրութիւն, կրնանք հօրը գրածին ընդօրինակութեանը վրայ մեկնել։ Միւս գործը, որ է ժամերգութեան մեկնութիւնը, մեզի հասած է Մովսէս Երզնկացի վարդապետի կազմած հաւաքածոյով, որ Անձեւացիին մեկնութիւններուն կցած է՝ Օձնեցիին գրած եւ զիւրաքանչիւր սրբոց խօսեցեալ բանս (ԱՆՁ. Ե. )։ Այս երկրորդ գործին ժամանակը յայտնի չէ։ Իսկ Խոսրովի մահը գրուած է 972ին (ՉԱՄ. Բ. 839), հարկաւ իր եպիսկոպոսական աթոռին վրայ, որովհետեւ իրեն դէմ որեւէ վճիռ մը արձակուած չէ։

« 789. Խաչիկի Մահը   |   791. Անանիա Նարեկացի »
© Gratun.org