Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ . Խաչիկ Ա . Արշարունի

792. Զանազան Վարդապետներ

Կամրջաձորոյ վանքին առաջնորդներն ալ յատուկ յիշատակութեան արժանի են, Յովհաննէս որ հիմնադիրը եղաւ (§ 760) եւ Պօղիկարպոս որ Վահանի գահընկեցութեան ժողովին գլխաւորներէն էր (§ 770), որոնց յաջորդեց Սամուէլ Կամրջաձորեցին, որուն Խաչիկի անունով գրած թուղթը արդէն վերլուծեցինք (§ 784)։ Ասոր կը վերագրուի տօնապատճառ գիրք մը Անանիա Արշարունեաց եպիսկոպոսի խնդրանքովը գրուած (ՀԻՆ. 790)։ Նորահաստատ վանքերը համրած ատեննիս, յիշեցինք Յովհաննէս Հոռոմոսցին (§ 760), Սիմն Խլաձորեցին, Պետրոս Խլաձորեցին, Վարդիկ Վանգեցին, Կարմիր Պաղնացին, Մովսէս Տարոնեցին, Սարգիս Հնձանցին (§ 761), Ստեփանոս Ցախացքարեցին, Յովհաննէս Սանահնեցին, Սիմէոն Հաղբատացին (§ 762), որոնց հիմնարկութիւնները ոչ միայն առաքինական, այլեւ ուսումնական արդիւնքներ ունեցան։ Ասոնցմէ զատ կը յիշուին եւս հետեւեալները. Յովհաննէս Խաչակիր վարդապետ, որ Վրացիներէն սպաննուելով թաղուած է Բասենի Ակսիգոմս գիւղը, որ Սուրբ-Յոհան անունը առած է, եւ մինչեւ այսօր ալ նոյն անունը կը պահէ, թէպէտ Սրրպօղան կը գրեն Թուրքերը։ Յովսէփ Հնձանցի Գերմաքուր վարդապետ, Կարնոյ Կարմիր վանքին առաջնորդ։ Կիրակոս Գծծակերպ Գիտնական վարդապետ, որ Նիգ գաւառի Թեզենեցին։ Սարգիս Աղուան Վայելչաբան վարդապետ եւ Յովհաննէս ամուսնացեալ քահանան։ Ասոնց ամենուն համար անխտիր վարդապետ անունը կը տրուի, եւ կը գովուին իբր մեծ գիտութեամբ, առատ գիտութեամբ հռչակուած անձեր (ԱՍՈ. 172)։ Այս կարգին պէտք է յիշուի եւ Ղեւոնդ վարդապետը, Լեւոն փիլիսոփայ կոչուած, որուն անունը տուինք իբրեւ Չմշկիկի մօտ դեսպան ղրկուած (§ 778)։ Մեսրոպ Վայոցձորեցի կամ Հողոցմեցի երէցն ալ, որ Ներսէսի պատմութիւնը գրեց կամ առաջուց գտնուած գիրքէ մը ծաղկաքաղեց, այդ միջոցին ծաղկող ուսումնականներէն է, որ ի գրութեան Հայոց 416, այսինքն է 967 թուական դնելով կը յիշէ Վահան կաթողիկոսը (ՍԱՓ. Զ. 138), եւ մենք ալ 968 նշանակած ըլլալով (§ 771) նոյն թուականէն հեռացած չենք ըլլար, վասնզի մինչեւ 968 Մարտի 30 կ՚երկարի Հայոց 416 տարին։ Առ այժմ այսչափը բաւական կը սեպենք Խաչիկի միջոցին համար, ասոնցմէ ետքը եղողներն ալ յաջորդին միջոցին կը թողունք։ Բայց միջոցը չփակած, քանի մը կէտեր ալ կ՚ուզենք պատմել կամ լուսաբանել։

« 791. Անանիա Նարեկացի   |   793. Ապարանից Խաչը »
© Gratun.org