Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սարգիս Ա. Սեւանցի

812. Սարգիսի Հրաժարիլը

Սարգիս երբոր կաթողիկոսութեան բարձրացաւ, արդէն բաւական յառաջացած տարիք ունէր, ճգնաւորական կեանքն ալ հարկաւ իր վրայ ծանրացած էր, այսուհանդերձ 27 տարի էր, որ ծանր պաշտօնը կը վարէր, ինչպէս տեսանք, ամէն տեսակ գործառնութեանց ալ մասնակցելով, թշնամութիններ հեռացնելու աշխատելով, եւ նոյնիսկ պատերազմական ձեռնարկներու ատենն ալ հայրապետութեան վայել գործակցութենէն չխուսափելով։ Տարիքը ինչ եղած էր, պատմագիրներ չեն գրեր, բայց գրեթէ իննսմեայ եղած պիտի ըլլայ, որ այլեւս ինքզինքը աշխատութեան անբաւական տեսնելով յօժարակամ կ՚որոշէ գործէ քաշուիլ, եւ իր ձեռքով իր յաջորդն օծել ու տեղը նստեցել։ Վստահ կրնանք ըլլալ, թէ ոչ մի արտաքին հակառակութիւն կամ դժգոհութիւն առիթ տուած չէ Սարգիսի այդ որոշումին, վասն զի վկայուած է, թէ նա բարի հանդիսիւք աւարտեաց զկեանս իւր (ԼԱՍ. 13), հետեւաբար յօժարակամ որոշումէ տարբեր պատճառ մը չենք կրնար նշանակել, եւ այս ալ իրեն առաքինի զգացումերուն արդիւնքն է, չուզելով որ իր պատճառով հայրապետական գործունէութիւնը տկարանայ։ Այս գեղեցիկ նպատակով ծերունազարդ հայրապետը ի կենդանութեան իւրում, իւրով ձեռօք, եւ մեծ հանդիսիւ օծեց իր յաջորդը Անիի կաթողիկէին մէջ (ՎԱՐ. 93), անոր յանձնեց պատիւն ալ, պաշտօնն ալ, եւ ինքն քաշուեցաւ իր մնացած օրերը անցընել պարապելով աղօթից (ՔԱՀ. 38). բայց չէ յիշուած թէ ուր։ Համարձակ պիտի ըսէինք թէ իր սիրելի Սեւանը դարձած կ՚ըլլայ, եթէ յիշուած չըլլար որ Հոռոմոսի վանքը թաղուած է (ԼԱՍ. 19), որ նոյնտեղ ապրած ու մեռած ալ ըլլար ենթադրել կու տայ։ Իսկ մահուան թուական յիշուած է 471=1022 տարին (ՍՄԲ. 48), որ հրաժարելէն ետքը երեք տարի եւ աւելի ալ տակաւին ապրած լինելը կը հաստատէ։ Սարգիսի առաքինի նախընթացը, եւ ժիր գործունէութւինը եւ համեստ վերջաւորութիւնը ըստ ամենայնի կ՚արդարացնեն իրեն համար գրուած լիաբերան գովեստները, եւ յատկապէս Ասողիկի վկայելը, թէ ի փառս առաքելականին ծայրագունին ժամանեալ պատուոյ՝ եկաց ի նոյն միտս ըստ առաջին խոնարհութեան, եւ ոչ փոխեաց զվարս իւր, այլ ըստ Աստուծոյ պատկերացեալ, առատաձեռն յողորմութիւնս եւ ի խոնարհութեան զարդս, ժրաջան աղօթիւք ի տուէ եւ ի գիշերի կատարէր զկանոն կարգի կրօնաւորական սահմանին, պնդութեամբ վարեցեալ եւ պահոցն սրբութեամբ եւ ձեւով մարմնոյ (ԱՍՈ. 251)։ Սարգիսի յաջորդ կաթողիկոսը եղաւ Պետրոս Ա. , այլ մենք անոր վրայ խօսիլ չսկսած, մեր սովորութեան համեմատ, ժամանակին նշանաւոր անձնաւորութեանց մասին պէտք եղած տեղեկութիւնները աւելցնենք։

« 811. Զանազան Դէպքեր   |   813. Գրիգոր Նարեկացի »
© Gratun.org