Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

827. Ջրօրհնէքի Հանդէսը

Վասիլ անակնկալ յաջողութեան դիմաց, եւ կաթողիկոսին ունեցած գործակցութիւնն ալ տեսնելով, մոռցաւ բոլոր իր կրօնամոլ բծախնդրութիւնները, ոչ քաղկեդոնիկութիւն մտածեց, եւ խտրութիւն միտքը ինկաւ, եւ Հայոց Աստուածայայտնութեան ու Յունաց Մկրտութեան տօնին օրը, ջրօրհնէքի արարողութիւն կատարելու հրաւիրեց Հայոց կաթողիկոսը, որ իր հետեւորդներով մասնակցի Յոյն եկեղեցականութեան կատարեիլք կայսերական հանդիսութեան։ Բարեդէպ առթիւ 1023 Յունուար 6ի տօնը, Կիրակի օր ալ կ՛իյնար։ Պետրոսի հետեւորդ եկեղեցականութեան մէջ անունով կը յիշուի Յովհաննէս Կոզեռն վարդապետը (ՍՄԲ. 47). այլ որովհետեւ անոր վրայ երբեք մեղադրանք մը գրուած չէ, պիտի հետեւցնենք թէ դժբախտ բանակցութեանց մէջ նա մասնակցութիւն ունեցած չէ։ Ջրօրհնէքը պիտի կատարուէր Տրապիզոնի գետակին վրայ, որ այժմ Մաչքա կը կոչուի, եւ Խաղտեաց լեռներէն իջնելով Տրապիզոնի մօտ Սեւ ծով կը թափուի։ Վասիլ ինքն պարտուապատշաճ կարգադրութիւններն ըրաւ, եւ հրամայեց Պետրոսի օրհնել զջուրն ըստ մերոյ կանոնիս եւ Հոռոմոց եպիսկոպոսացն որ անդ դիպեցան, ըստ իւրեանց կանոնին (Լաս. 19), եւ Հայոց կաթողիկոսն ու եկեղեցականութիւնը երետ կանգնեցնել բարձր քան զառաջնորդսն Յունաց (ՍՄԲ. 47), այսինքն գետին ընթացքին վերի կողմը։ Ինչ որ պատմիչ մը իբրեւ պատուոյ նշանակ կը մեկնէ, որովհետեւ Հայոց գլուխը հայրապետ մը կը գտնուէր, իսը Յունաց գլուխը լոկ մետրապոլիտ մը միայն, ուրիշ մը իբր կրօնամոլ նախանձայուղութեան արդիւնք կը ցուցնէ, այսպիսի մտօք, զի թերակատար համարէին զօրհնութիւնս Հայոց, զի ի ներքոյ կալով զօրհնեալն ի Հայոց կրկին օրհնեսցեն (ԿԻՐ. 53)։ Գուցէ Վասիլ պատուասիրութեան նպատակ ունէր իսկապէս, վասն զի Հայաստանի գրաւումը ապահոված լինելուն վրայ, Պետրոսին ինչ պատիւ եւ վարձատրութիւն ընելիքը չէր գիտեր։ Բայց կայսեր կարգադրութիւնը յարմար եկած էր Յոյն եկեղեցականութեան, որ այս մեկնութեամբ կրնար իր ժողովուրդն ալ հանդարտեցնել, թէ անոնց մէջ Հայերու հանդէպ ցուցուած տարապայման զիջողութեան մասին շփոթողներ կամ գայթակղողներ ըլլային։ Եղելութեան վերջաւորութիւնն ալ, եւ Հայոց կատարած օրհնութեան վրայօք պատմուած սքանչելիքները, այդ տեսութիւնը կ՛արդարացնեն, որով զամօթի հարան Յոյնքն ամենայն, եւ ակամայ գովէին զհաւատս Հայոց (ԿԻՐ. 54)։

« 826. Տրապիզոնի Դաշինքը   |   828. Գետադարձի Զրոյցը »
© Gratun.org