Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

830. Պետրոսի Կեանքը

Պետրոս քանի մը տարի շարուտակեց Սեբաստիա մնալ, իբրեւ Արծրունի թագաւորին հիւրը, կամ լաւ եւս իբր յունական հովանաւոր ութեամբ պաշտպանուած։ Հարկաւ կարեւոր պարագաներ կը ստիպէին զինքը հեռու մնալ իր աթոռէն եւ Անիի կաթողիկէէն, թէպէտ այնտեղ ունեցած ճոխութիւնը չէր կրնար ամբողջաբար վայելել Սեբաստիոյ մէջ։ Ուրիշ առիթով մը բացատրուած կը գտնենք այդ ճոխութեան մանրամասնութիւնները, զորս նա կը վայելէր յաթոռ հայրապետութեան ի Հայաստան աշխարհին։ Իբրեւ հասութից աղբիւր տուեալ ի թագաւորացն Հայոց, ունէր հինգ հարիւր գիւղ անուանիք եւ մեծանիք եւ շահաւէտ ընտիր ընտիր։ Իսկ իբր հետեւորդ ի տան հայրապետին կը գտնուէին 12 եպիսկոպոս, 4 վարդապետ, 60 կուսակրօն քահանայ եւ 500 ամուսնացեալ երէց, այնպէս որ չէր նուաստ աթոռ հայրապետութեանն քան զթագաւորութեանն Հայոց (ՈՒՌ. 185)։ Մեր տեսութեամբ գրչագրական սխալ մը պէտք է ընդունիլ 500 գիւղերու եւ 500 երէցներուն թիւերու վրայ, ինչպէս նաեւ եպիսկոպոսական թեմերուն համար ալ` որ 500 ըսուած են, եւ նոյնչափ եպիսկոպոսք փառաւորք գաւառատեսուչք (ՈՒՌ. 184). մինչ Լուսաւորչի ատենն ալ եպիսկոպոսարաններու թիւը 400 ըսուած էր (§ 67)։ Նմանապէս, ունէր կազմութիւն հայրենեաց բացատրութիւնը` չենք կարծեր թէ Պետրոսի ստացութեանց վրայ պէտք ըլլայ մեկնել (ԳԵՏ. 18), քանի որ անմիջապէս աւեցուած է տուեալ ի թագաւորացն Հայոց, որ Տրդատէ սկսելով հայրապետական նուիրուած կալուածները կը ցուցնէ (ՈՒՌ. 184)։ Բայց զգալապէս քիչցնելով ալ արուած թիւերը, կաթողիկոսը պիտի փափաքէր, որ յաթոռ հայրապետութեան ի Հայաստան աշխարհի ըլլար, եւ ոչ Սեբաստիոյ պանդխտութեան մէջ։ Պետրոս ամս ինչ Սեբաստիա անցընելէ ետքը (ՉԱՄ. Բ. 903) Անի կը դառնայ, ինչ որ յարմարագոյն կը գտնենք դնել 1026ին ատենները, այսինքն, երբ Վասիլ կայսեր եւ Սենեքերիմ թագաւորին մեռնելէն ետքը, ինքն ազատ էր երես առ երես հաստատուած պայմաններուն համակերպելէ։

« 829. Վասիլ և Հայերը   |   831. Վասիլ և Կոստանդին »
© Gratun.org