Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

832. Հայ Թագաւորը

Սենեքերիմ 1025 տարին վախճանեցաւ, եւ իրեն յաջորդեց որդին Դաւիթ, որ իր հօր մարմինը հոգաց Վարագայ վանքը թաղել տալ, հայրենական դամբարաններուն մօտ։ Ժամանակակից է Ափխազաց թագաւոր Գէորգի մահն ալ, որուն յաջորդեց որդին Բագարատ (ՍՄԲ. 50), եւ այս փոփոխութեանց միջոցին լաւ կը յարմարի Պետրոսի Սեբաստիայէ Անի վերադառնալը։ Անկէ ետքը մինչեւ Պետրոսի Վասպուրական փոխադրուիլը, որ է 1026էն մինչեւ 1033, մերձաւորաբար եօթը տարիներու միջոցը, բնաւ մտադրութեան արժանի եզելութիւն չի ներկայեր, եւ ոչ ալ Պետրոսի վրայ ազդեցիկ եւ զօրաւոր դիրք մը կը վկայէ։ Պետրոս որ Յովհաննէս Սմբատ թագաւորին մտերիմն եղած էր, եւ անոր կողմէն դժբախտ դաշինքը կնքած էր Վասիլի հետ, չվայելեց այլեւս նոյն մտերմութիւնը, եւ ինքն Սմբատ, տկարոգի անձ մը, իր շրջանակէն ազդուելով, չուզեց այլեւս Պետրոսի վրայ կրթնիլ։ Երկունոր անձեր յառաջ եկած կը տեսնուին Անիի արքունիքին մէջ, որ ազդեցիկ դերեր կը վարեն։ Ասոնց առաջինն է, Սարգիս Սիւնի, Հայկազն եւ Ազատ, եւ աւելի յաճախ Վեստ մականունովը ծանօթ, ոչ Սիւնեաց արքունական ցեղէն, այլ նախարարազուն մը միայն, մեծապատիւ անձ մը, որ բազում շինուածոց բերդից եւ եկեղեցեաց հիմնարկող էր եղած, որոնց մէջ յանուանէ կը յիշուին Խցկունք, որ են Խնձկոնք, եւ Ծառաքար (ԿԻՐ. 51)։ Միւսն էր Գրիգոր Պահլաւունի, Վասակի որդին, որ գլխաւոր դիրք մը ստացած էր թէ իր տոհմին եւ թէ արքունիքին մէջ, իր ուսման եւ զարգացման ոյժով, թէպէտեւ դեռ կենդանի էր իր մեծ հօրեղբայրն Վահրամ, ներքին գործերով չզբաղող, քաջ եւ պարզ զինուորական մը։ Ընդհանուր կեանքը զեղծ եւ անկարգ ընթացք մը ունէր, մինչեւ իսկ կաթողիկոս ալ կը մեղադրուէր այդ մասին, եւ իր թագաւորանման հայրապետանոցը (§ 830) ենթարկուած էր պալատական զեղծումներու (ԳԵՏ. 19)։ Շրջակայից մէջ Կարսի թագաւոր Աբասը կը մեռնի 1029ին, եւ իրեն կը յաջորդէ որդին Գագիկ։ Վրաց եւ Աղուանից եւ Ափխազաց վրայ կը թագաւորէր Բագարատ, Գէորգի որդին (§ 830), իրեն համար բաւական անկախ դիրք մը ապահովելով։ Յովհաննէս Սմբատի եղբայր Աշոտ այլեւս հանդարտած էր իրեն բաժին տրուած Դրուց աշխարհին մէջ, սպասելով թերեւս իր թանձրամիս եւ թուլամօրթ եղբօր մեռնելուն։ Ուրիշ հայ իշխան մըն ալ Դաւիթ Անհողին էր, Գուրգէնի որդին եւ Սմբատի ու Աշոտի հօրեղբօրորդին, որ բաւական ընդարձակած ըլլալով իր սեփական Տաշիրքը, իրեն համար չէզոք եւ հանդարտ դիրք մը կազմած էր (§ 800), եւ միայն աւելի ետքը պիտի տեսնենք զայն նոր ձգտումներու ձեռնարկած։

« 831. Վասիլ և Կոստանդին   |   833. Մեծ Խաւարումը »
© Gratun.org