Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

843. Մոնոմախ և Գագիկ

Գագիկ ոչ կամեցաւ գնալ։ Հազիւ քսանամեայ արթուն երիտասարդ կռահեց թաքուն խորհուրդը, իսկ Սարգիս, հանդերձ համախոհօքն իւրովք (ՍՄԲ. 62), ամէն կերպ համոզումներ առջեւ կը դնէր, երթալուն օգուտները կը ցուցնէր, հարկաւ Յովհաննէսի նամակին վտանգաւոր պարագան ջնջելու արդիւնքն ալ կը յիշեցնէր։ Գագիկի անվստահութեան ոյժ տուողներ էին Վահրամ Պահլաւունին եւ ուրիշ Պահլաւունի ազատներ որ թագաւորեցուցին զնա (ԼԱՍ. 51), սակայն Սարգիս եւ այլք յազատացն կը քաջալերէին երթալ, վստահեցնելով եւս թէ յաղագս մեր մի երկնչիր, զի ահա անձինք մեր մեռանին ի վերայ քո։ Իրենց այս յայտարարութեան երաշխաւոր կը ներկայացնեն Պետրոս կաթողիկոսը, եւ գործին աւելի հաստատութիւն տալու համար, կաթողիկոկոսին արջեւ արարին երդմունս սաստիկս, բերին զսուրբ խորհուրդն Մարմնոյ եւ Արեան Որդւոյն Աստուծոյ, թանային զգրիչն յարիւնն Կենարարին, եւ արարին երդման գիր հայրապետն եւ ամենայն իշխանքն Հայոց (ՈՒՌ. 110)։ Սուրբ խորհուրդին նուիրականութիւնը, երդման սրբութիւնը, ու կաթողիկոսին ներկայութիւնը ազդեցին երիտասարդ Գագիկի վրայ, եւ որոշեց համաձայնիլ Մոնոմախի հրաւէրին, կարծելով օգտակար գործ մը ընել, սակայն իմաստունն երդնու, եւ անմիտն հաւատայ, որպէս իմաստնոցն բերեն բանք (ԼԱՍ. 51), եւ նոյն ելքը ունեցաւ այդ իրողութիւնն ալ։ Սարգիսի դերը շատ յայտնի է այդ գործին մէջ, Պետրոսի մեղսակցութիւնն ալ երկբայութիւն չի վերցներ, միայն Գրիգորի մասին չենք կրնար վճռական կերպով խօսիլ, թէպէտ Անեցին երեքը մէկտեղ կը դատապարտէ ըսելով, թէ տէր Պետրոս եւ ազատ Սարգիս եւ Գրիգոր Բջնեցին նենգեցին զԳագիկ (ՍԱՄ. 107)։ Վերջապէս Գագիկ ոչ գիտեմ, եթէ վասն խաղաղութեան մտացն, եթէ վասն երկիւղածութեան վարուցն, ոչ եկաց ի պատուէր Վահրամայ, եւ տուեալ զբանալի քաղաքին ի Պետրոս, յանձնեաց ի նա զամենայն հոգս աշխարհին մեծաւ դաշամբ եւ ուխտիւ, եւ նենգաւորին Սարգիսի սադրելոյն լուեալ, ել ի քաղաքէն, եւ չոքաւ ի Յոյնս զանդարձ ուղեւորութիւն, իբրեւ զձուկն ի կարթէ ըմբռնեալ կամ իբրեւ զհաւ ի ծուղակաց (ԼԱՍ. 51)։ Այսպէս թախծեալ սրտով կը պատմէ Լաստիվերտցին այդ աղետալի վայրկեանը, որ կնիքն եղաւ Հայաստանի ազգային իշխանութեան։ Տարին 1044ին պիտի դնենք, լաւ պիտի ըլլար որոշ օրն ալ նշանակուած գտնել։

« 842. Մոնոմախի Ճիգերը   |   844. Գագիկի Զիջանիլը »
© Gratun.org