Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

848. Խաղտոյառիջ Բանտարկուած

Բայց Արծնը հայրապետութեան աթոռանիստը պիտի չըլլար, այլ միայն ճարտար ձեւ մըն էր հայրապետը հեռացնել Անիէ, ուր դեռ թարմ էին Հայ կեանքի յիշատակները, եւ փոխադրել այնպիսի միջավայր մը, ուր երկար ժամանակէ ի վեր զօրաւոր դարձած էր յունական ազդեցութիւնը։ Մերձաւոր տօնին օրը, Պետրոս նորէն ջրօրհնէքի արարողութեան հանդիսադիր կ՚ըլլայ ի յորդախաղաց ջուրն որ իջանէ ի լերանցն որ ի հիւսիսակողման դաշտին են, այն է Վերին Եփրատի սկզբնաւորութիւնը, որ Կարնոյ դաշտին մէջէն Արծնի մօտէն կ՚անցնի, եւ որ այժմ Գարասու անունով կը կոչուի, պահ մըն ալ ընդարձակուելով Կարնոյ Շամբը կը կազմէ։ Արարողութիւնը կը կատարուի փառաւորապէս, որպէս եւ վայել էր, եւ միւռոնթափի պահուն տաճիկ մը կը ներկայանայ քրիստոնեայ լինել եւ մկրտիլ խնդրելով։ Պետրոս հրամայէ նմա իջանել ի ջուրն, միւռոնակիրէն միւռոնի շիշը առնելու ատեն, հապճեպ չփոթին պատճառով շիշը կը կոտրուի, միւռոնը առատապէս կը թափի ի վերայ նորակնքին եւ ջրոյն, բայց կոտրած շիշէն բեկոր ինչ Պետրոսի ձեռքը կարեվէր կը խոցէ, եւ յորդութիւն արեան կը խառնուի միւռոնթափին։ Պատահարը վտանգաւոր կողմ մը չունէր, եւ դարմանն ալ դիւրին էր, բայց ձախող տպաւորութիւն թողուց ժողովուրդին վրայ, եւ ամէնքը սկսան ըսել, թէ չէ բարւոյ ինչ նշան։ Ասով մէկեղ իրենց հանդէս կը շարունակեն, եւ ճաշաժամուն կերակուրի կը նստին։ Բայց երբ տակաւին ի սեղանն էին, ահա հասին կալանաւորք, Կմենասէ յղուած պաշտօնեաներ, որք հրաման ունէին Պետրոսը Արծնէ ալ հանել, եւ Խաղտոյառիջ, այժմ Քաղտառիչ կոչուած վերդը բանտարկել, որ Կարնոյ դաշտին վերջը, Եփրատի վրայ, ժայռոտ կիրճի մը մէջ ամուր դղեակ մըն էր։ Միեւնոյն օրը հրամանը գործադրուեցաւ, եւ Պետրոս ճամբայ հանուեցաւ դեպի իր նոր բնակութեան տեղը։ Այդ եղելութեան թուական պէտք է նշանակենք 1047 Յունուար 6, կամ 495 մարգաց 3 Երեքշաբթի օրը։ Քսանը չորս տարի առաջ օրը օրին, Աստուածայայտնութեան տօնին, Պետրոսին փառքին գագթնակէտն էր եղած Խաղտեաց գետին վրայ (§ 827), եւ այն օրուան ապառում գործին վրէժը կը լուծուէր Հայոց գետին վրայ, եւ միեւնոյն Յոյները, այնտեղ Պետրոսը փառաւորող, այստեղ Պետրոսը դատապարտող կ՚ըլլային։ Կաթողիկոսին երկու քեռորդիներէն Անանիա՝ որ կ՚երեւի մէկտեղ էր, անմիջապէս ներքինիի մը հետ Կոսանդնուպոլիս ղրկուեցաւ, իսկ Խաչիկ՝ որ Անի մնացած էր, ածեալ ի Հայոց՝ Սեաւքար բերդը բանտարկուեցաւ (ԼԱՍ. 54), որ հաւանաբար Խազտոյառիջի բերդերէն մէկն էր։

« 847. Պետրոս Արծնի Մէջ   |   849. Բիւզանդիոն Տարուած »
© Gratun.org