Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

850. Պետրոսի հետեւորդները

Որպէսզի Պետրոսի հետեւորդները լոկ ծառայութեան սահմանուած անձեր չի կարծուին, Ուռհայեցիի մօտ յանուանէ կը յիշուին 17 եկեղեցականներ, իբր ծանօթ եւ գիտնական անձեր։ Ասոնց գլուխը նշանակուած են երեք անուններ յատուկ գովաբանութեամբ, Բուլխար վարդապետ՝ նախնական եւ լաւն ի բնաւից. Խաչատուր՝ ամենագովելի դպրապետ, եւ Թադէոս՝ այր անպարտելի զօրութեամբ, անշուշտ գիտնականութեան, եւ ոչ ըմբշամարտութեան իմաստով։ Ետեւէն կու գան ութը վարդապետներ, Գէորգ Քարնեղեցի, Յովհաննէս Քարնեղեցի, Մատթէոս Հաղբատացի, Մխիթար Գնայրեցի, Տիրանուն Կապանեցի, Վարդան Սանահնեցի, Բարսեղ Բաշխատացի, եւ Մխիթարիկ, որոնք ուրիշ կողմէն ծանօթ չեն։ Վերջը դասուած են, տէր Եղիսէ, տէր Բարսեղ, տէր Գէորգ, տէր Եփրեմ, տէր Անանէ, եւ տէր Խաչիկ, որոնցմէ առջի երեքը ծանօթ եպիսկոպոսներ են, որով ամենուն ալ նոյնպէս եղած ըլլալը կը հետեւցնենք։ Եղիսէին համավայելուչ շքեղ, իսկ Գէորգի Ջուլահակձագ կոչումները աւելցուած են (ՈՒՌ. 123)։ Վերջին երկուքը քեռորդիներուն համանուններ են, բայց նոյներ են ըսել չենք կարծեր, քանի որ Անանի առաջուց եկած էր, եւ Խաչիկ Հայաստան մնացած էր։ Պետրոսի նախորդ եւ ազգակից կաթողիկոսներու անուններ են, որ գործածական անուն եղած կը տեսնուին։ Դիտողութեան արժանի է որ վարդապետներ եպիսկոպոսներու կը նախադասուին, որով թէ վարդապետութեամ մեծութիւնը կը հաստատուի, եւ թէ վարդապետներուն գիտնական եպիսկոպոսներ եղած ըլլալը կը հաստատուի։ Եղիսէի եւ Բարսեղի համար գիտենք, թէ իրարու եղբայրներ են, եւ թէ առաջ Գրիգոր Մագիստրոսի մօտ իմաստասիրութեան աշակերտած են, զորս յետոյ Պետրոս անկէ ուզած եւ իրեն առած եւ եկեղեցականութեան մէջ յառաջացնելով իբր անբաժան ընկերներ այլ եւս քովէն չէ հեռացուցած։ Մագիստրոս նամակով մը Պետրոսի կը ղրկէ զանոնք. Առ, ընկալ յինէն զծառայքդ քո (ՄԱԳ. 19), եւ ուրածութիւն կը յայտնէ, թէ գառինքս այս ի քաջ հովիւ վստահացայ (ՄԱԳ. 18)։ Նամակը թուական չունի, եւ չի ճշդեր թէ երբ տեղի ունեցաւ այդ եղելութիւնը, բայց նկատելով որ Պետրոսի Կոստանդնուպոլիս գացած ատեն արդէն երկուքը եպիսկոպոս եղած էին, բաւական յառաջ դնելու է Գրիգորի աշակերտութենէն Պետրոսի աշակերտութեան անցնելնին։ Նոյն նամակը (ՄԱԳ. 15) չափազանց գովաբանութիւններով լեցուն է Պետրոսի հասցէին, ինչպէս նաեւ միւս ութը հրատարակուած նամակները, ինչ որ կը ցուցնէ, թէ ինչ ալ ըլլար երկու թղթակիցներու քաղաքական ընթացքը եւ ագային գործերու վրայ տեսութիւնները, անոնց ներքին բարեկամութիւնը եւ փոխադարձ յարգանքը երբեք նւաղած չէր իրարու հանդէպ։ Իսկ Եղիսէի եւ Բարսեղի աշակերտութիւն փոխելը հաւանաբար հետեւանք եղած է Պետրոսի Բջնի բերդին մէջ կրած բանտարկութեան, ուր ճանչցած եւ հաւնած կ՚ըլլայ Գրիգորի աշակերտները, Կոստանդնուպոլիս երթալէն տասը տարի առաջ։

« 849. Բիւզանդիոն Տարուած   |   851. Յոյներու Վարմունքը »
© Gratun.org