Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

853. Պետրոսի Զգացումներ

Պետրոսի հոգեկան վիճակը բացատրելու համար, իրեն նոր կենսագիրներէն մին (ԳԵՏ. 19), առիթ կը քաղէ այն ծանոօթութենէն թէ շարականներէն զհանգստեանն եւ զմարտիրոսացն եւ զբազումս ի մանկտեացն Պետրոս Գետադարձն է յօրինած (ՏԱԹ. 637), եւ կը հետեւցնէ թէ անոնք Կոստանդնուպոլսոյ պարապութեան մէջ գրուած պիտի ըլլան։ Այս ենթադրութեամբ ննջեցելոց շարականերէն առաջին դէմքով գրուածները՝ Պետրոսի սիրտին զեղուածէն բղխած հառաչանքներ կը կարծէ, որ իր ըրածները միտքը բերելով, եւ իր կեանքին վերջը ալ մօտեցած տեսնելով, կը մղուի աստուածային գթութեան ապաւինելու, եւ կ՚ըսէ. Մերձեցայ ես ի դուռն գերեզմանին, բժիշկ իմաստուն եւ ճարտարապետ, բժշկեան զհոգւոյ իմոյ զհիւանդութիւն (ՇՐԿ. 769). Ոսի եղեալս անպիտանացայ, իմաստունս յիմարացայ ի յալեաց մեղաց յոր ընկղմեցայ (ՇԻՐ. 770). Զընկղմեալիս յահագին մեղաց ծովուս տպրեցո ի գեհենոյն։ Զլուսաւորեալքս ծննդեամբ սուրբ աւազանին մի բարկութեամբ խրատէր (ՇՐԿ. 765)։ Եւ կարծես թէ ըրածը քաւելու համար նոր կեանի առաջադրութեամբ կը յաւելու. Կեցցէ անձն իմ, օրհնեսցէ զքեզ զամենայն աւուրս կենաց իմոց։ Եղիցի ձեռն քո պահան անձին իմոյ, եւ աջ քո բարի առաջնորդեսցէ ինձ ի յարդարութիւն (ՇՐԿ. 769)։ Գեղեցիկ է Կոստանեացի գիւտը, բայց խնդիր է ցուցնել թէ Պետրոս իրօք յիւր դէմս գրած ըլլայ, ինչ որ պարզապէս հոգեւորական քերթուած մըն է, եւ ոգեւորեալ երգարանի արտադրութիւն։ Բայց շատ հաւանական է որ Պետրոս իր պատուաւոր արգելականութիւնը ջանացած ըլլայ բարեպաշտական եւ գրական աշխատութիւններով թեթեւցնել։ Ասոր մէկ նշանն է հոգեւորական գիքերու ստացութեան համար Կոստանդնուպոլսոյ մէջ կատարած ջանքը, ինչպէս կը քաղուի Ոսկեբերանի ճառերուն օրինակի մը վրայ տեսնուած յիշատակարանէն, ուր կը վկայէ, թէ մեծ փափաքանօք եւ յորդորամիտ կամօք ստացած է զայն (ԹՐԳ. 604), եւ կը յաւելու. Քանզի զայլովք զամենեքումբք զանց արարի պատուիրանով եւ հոգւով, եւ զբազմապատիւ զմարգարիտն փոխանակ ամենեցուն, որոց ունէին երբեմն փոխանակեցի, եւ եղէ մեծաշահ վաճառական, եւ զուարնանամ այսոքիւք առաւոլ քան որովք բազմօք բերկրին (ԹՐԳ. 606)։ Արծաթասէր վկայեալ Պետրոսն է, որ կը խոստովանի թէ այլեւս հարստութիւնները կ՚անարգէ, եւ հոգեւորականութեամբ կը զուարճանայ։ Իսկ յիշատակարանի 497 թուականը, որ է 1048 տարին, ճշդիւ կը պատասխանէ Պետրոսի Կոստանդնուպոլիս անցուցած առաջին տարիներուն։

« 852. Պետրոսի Ընթացքը   |   854. Տուղրիլի Արշաւանքը »
© Gratun.org