Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պետրոս Ա. Գետադարձ

856. Հայ Թագաւորներ

Անիի իյնալէն ետքը կը մնային տակաւին Կարսի Գագիկը եւ Տաշիրքի կամ Գուգարաց Կիւրիկէն, իսկ Անիի Գագիկը Պիզուի կողմերը, Կեսարիոյ գաւառին մէջ (§ 844)։ Նա միջոց մը Կոստանդնուպոլիս մնացած էր բայց չենք կրնար ճշդել, թէ առիթ ունեցաւ արդեօք Պետրոսն ալ այնտեղ տեսնել եւ բանալիներու առաքումը (§ 844) երեսը զարնել, թէ ոչ արդէն ինքը մեկնած էր, երբոր Պետրոս Կոստանդնուպոլիս տարուեցաւ 1047ին, ուր Գագիկ գացած էր երկու տարի առաջ 1045ին (§ 843)։ Գագիկ, Անի երթալէ արգելուելով, զտունն հայրենի բերել տուած կ՚ըսուի ի Հոռոմս, այսինքն Պիզուի իշխանութեան մէջ, ուր դեգերեալ եւ պանդխտեալ կ՚ապրէր, եւ սիրտին դառնութենէն նեղութիւն մեծ արկանէր ի վերայ ազգին Յունաց պէսպէս խայտառակութեամբ։ Թագաւորական էր իր վայելած իշխանութիւնը, թէպէտ նեղ սահմանին մէջ, որուն բնակիչները Յոյներ էին առաւելապէս, եւ անոնցմէ կը լուծէր իրեն դէմ գործուած անիրաւութեան վրէժը, եւ հայրենի թագաւորութիւնը կորսնցնելուն ցաւը, զոր նենգութեամբ յափշտակեցին աստուածուրաց եւ նենգաւոր ազգն հերետիկոսաց (ՈՒՌ. 112)։ Պատմիչին սիրտն ալ Գագիկի չափ այրած կ՚երեւի, որ անսովոր բացատրութիւններով կը կարծէ իր ցասումը յագեցնել։ Հայ թագաւորներէն Ատոմ ալ կար Սեբաստիոյ մէջ։ Անգամ մը Միքայէլ Պափղագոնի ժամանակ, ոմն անօրէն եւ չար իշխան ի յազատացն Սենեքերիմայ, նորէն Հայ քսու մը, Ատոմի եւ եղբօրը Աբուսահլի դէմ զրպարտութիւններ էր խօսած կայսեր, եթէ կամին ապստամբիլ ի վերայ քո, եւ ասոր վրայ կայսերական բանակ մը եկած էր Սեբաստիոյ վրայ։ Արծրունեաց արքունիքին հին զօրավարներէն Շապուհ կ՚ուզէր զինու զօրութեամբ դիմադրել, բայց Ատոմ խոհեմութիւն սեպեց զէնքի չձեռնարկել, ուսկից վերջնական արդիւնք մը յուսալի չէր, եւ եղբօրը հետ Կոստանդնուպոլիս գնաց ու կայսեր ներկայացաւ, ճշմարտութիւնը պարզեց, քսութիւնը ցրուեց, եւ կայսրը համոզեց, որ հիացաւ անոնց վրայ, եւ հրամայեաց զմատնիչսն կորուսանել (ՈՒՌ. 96)։ Ատոմ յաջողութեամբ Սեբաստիա դառնալէն ետքը, այլեւս լաւ յարաբերութեանց մէջ ապրեցաւ կայսրներու հետ։

« 855. Բասենի Պատերազմը   |   857. Պետրոս Ի Սեբաստիա »
© Gratun.org