Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Բ. Վկայասէր

892. Սարգիս Հոնեցի

Փիլարտոս որչափ ալ այլազգիներու հովանաւորութեամբ զօրացած, չէր դադարէր զինքն իբրեւ Հայ իշխանապետ նկատել, մինչեւ իսկ իրեն նախաթոռ առաջնութեան իրաւունքը սեփականել, քանի որ շատ ինկած ու տկարացած կացութիւն ունէին Սեբաստիոյ, Ծամնդաւի եւ Պիզուի թագաւորութիւնները։ Փիլարտոս իբրեւ իր առաւելութեան իրաւունք եւ իբրեւ Հայութեան գլխաւոր իշխան, փափաքեցաւ իրեն մօտ եւ իրեն տրամադրութեան ներքեւ ունենալ Հայոց հայրապետութիւնը, ուստի Վկայասէրէն պահանջեց, որ թողու Մուտառասունի բնակութիւնը (§ 886), Ծամնդաւի թագաւորին սահմաններուն մէջ, եւ գայ իր մօտ բնակիլ, հետեւելով ազգին հնաւանդ սովորութեան, որով հայրապետական աթոռը միշտ քաղաքական կեդրոնին կամ Հայութեան գլխաւոր իշխանութեան մօտ կը մնար։ Վկայասէր յանձն չառաւ զարհուրեալ ի չարաշունչ գազանէն (ՈՒՌ. 252), վասնզի գիտակ էր չար բարուցն Փիլարտոսին (ՈՒՌ. 249), եւ կը յիշէր թէ Փիլարտոսի չէր գործակցած Թոռնիկը հպատակեցնելու խնդրոյն մէջ (§ 891), եւ կրնար կասկածիլ թէ գաւաթ մըն ալ իր սկաւառակէն ուզէ կազմել, ինչպէս ըրած էր իր քեռայրին գլուխէն։ Արդէն ալ Վկայասէրը յոչ կամաց կաթողիկոս մըն էր, բնաւ ընդդիմութիւն չունէր որ կաթողիկոսութիւնը ուրիշ մը անցնէր, մանաւանդ որ Փիլարտոս Սելճուքեանց հովանաւորութեան ներքեւ տարբեր շրջանակ մը կը կազմէր։ Այս տեսութեամբ Փիլարտոսի կը պատասխէնր, թէ ինքն չի կրնար գալ, բայց իրեն մօտ կաթողիկոս մը ունենալուն ալ ընդդիմութիւն չունէր. ուստի կը գրէր. Դիր իմ հրամանաւն յաթոռ հայրապետութեանդ զտէր Սարգիս զքուրորդին տէր Պետրոսի (ՈՒՌ. 252)։ Փիլարտոս երբոր համոզուեցաւ թէ Վկայասէր իրեն մօտ գալիք չունի, հրամայեաց ժողով լինել եպիսկոպոսաց եւ հարանց վանականաց եւ կրօնաւորաց, Ջահան գաւառի Հոնի քաղաքը, Գերմանիկիոյ մօտ, որոնք Վկայասէրի ցուցած Սարգիսը ձեռնադրեցին յաթոռ կաթողիկոսութեանն Հայոց, եւ Վկայասէր իբր նշան իր հաւանութեան յուղարկեաց զքօղն եւ զգաւազանն եւ զսուրբ նշանն տէր Պետրոսի առ տէր Սարգիս (ՈՒՌ. 253), որոնք իրեն տրամադրութեան ներքեւ գտնուած պիտի ըլլայ, զի չենք կարծեր որ իրեն յատուկ գործածածները ղրկած, եւ զինքն այդ նուիրական նշաններէ զրկել ուղած ըլլայ։

« 891. Փիլրտոս և Թոռնիկ   |   893. Հոնիի Կաթողիկոսներ »
© Gratun.org