Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Բ. Վկայասէր

895. Բագրատունեաց Վերջը

Գագիկ Աշոտեանի մահը, իդէպ էր նշանակել 1079 տարւոյ ամառուան միջոցին, ինչպէս Յայսմաւուրն ալ կը դնէ Մայիս շարժական տոմարով կ՚իյնար Նոյեմբեր 24-5ին (ՅԱՍ. Ա. 202), թէպէտ ահեկանի 28ը ին, վասնզի ի տօթ ժամու բացատրութիւնը զոր Կիրակոս կը գործածէ (ԿԻՐ. 28), տաք ամիսներու յարմար կու գայ։ Այլ մենք Կիրակոսի պատմութիւնը հաւանօրէն չնկատեցինք, եւ Մանտալեան եղբարց հրաւէրը յարմարագոյն կը գտնենք աշնան վերջերուն։ Այդ խորհրդածութիւններով աւելի կը միտինք 1079 Նոյեմբեր 24ը իբրեւ Հայաստանի իշխանութեան վերջը նկատել, ինչպէս որ պատմիչն ալ կը գրէ, թէ աստանօր դադարեալ եղեւ թագաւորութիւնն ի տանէն Հայոց (ՈՒՌ. 265)։ Սեբաստիոյ Արծրունիներուն եւ Ծանմդաւի Բագրատունիներուն անունն ալ, այլեւս բնաւ չի յիշուիր Կիզիստռայի դէմ ըրած փորձերէն ետքը (§ 893), որով անոնց ալ բնական կամ բռնական մահուամբ միեւնոյն միջոցին մեռած լինելը կը յայտնուի, եւ Փոքր Հայոց իշխանութիւնները, արդէն Յոյներէն հալածուած, կ՚ունենան այն վախճանը, որ սկիզբէն կը նախատեսուէր, երբոր Վանն ու Անին ու Կարսը, Սեբաստիայի ու Պիզուի ու Ծամնդաւի հետ կը փոխանակուէին։ Գագիկ Աշոտեանի երկու որդիներն միայն կը յիշուին պատմութեան մէջ, կրտսերն Դաւիթ, Ապլղարիպի փեսան, նոյնիսկ իր աներէն թունաւորուելով սպաննուեցաւ Գագիկին դիմումէն ետքը։ Իսկ երէց որդին Յովհաննէս, փեսայացած կ՚ըսուի Անիի յոյն դուքսին, անկէ Կոստանդնուպոլիս եկած Աշոտ որդւոյն հետ, որ վերջէն նորէն Անի կը դառնայ, եւ Մանուչէի ներքինիներէն մին զայն կը թուանւորէ, Անիի վրայ իրաւունք ունեցողի մը կեանքը վերցուած ըլլալու համար։ Յովհաննէս ալ մեռաւ Աշոտ որդիէն քիչ ետքը, եւ բարձան թագակալքն Անւոյ այսու օրինակաւ (ՎԱՐ. 106)։

« 894. Գագիկի Սպանութիւնը   |   896. Բարսեղ Կաթողիկոս »
© Gratun.org