Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ․ Բարսեղ Ա․ Անեցի

916. Բարսեղի Յաջորդելը

Նոր ընտրութեան պէտք չկար Վկայասէրին յաջորդը նշանակելու համար, եւ ոչ ալ նոր ձեռնադրութեան հարկ մը, երբ 1105 Յունիս 3ին աթոռը իբր թէ պարապ կը մնար, բայց իրօք պարապութիւն չկար։ Արդէն 1081 գարունէն կաթողիկոսական ձեռնադրութիւն ստացած էր Բարսեղ, Ապիրատ Պահլաւունիի եւ Վկայասէրի քրոջ որդին, որ օրինաւորապէս աթոռակից եւ գործակից ճանչցուած էր, որ իրապէս կաթողիկոսական իշխանութիւն կը վարէր, եւ զոր հանգուցեալ հայրապետը ի յաթոռ իւր հաստատեալ էր (ՉԱՓ. 550), իր աշխարհէ հրաժեշտի պահուն։ Ուստի Բարսեղ օրինաւորապէս եւ տիրապէս կաթողիկոս կը հռչակուէր իր նախորդին եւ մօրեղբօր թաղումն ալ չկատարուած, որուն ինքը կը նախագահէր, անշուշտ։ Իսկ Ստեփանոս, հայր վանացն Կարմիր վանքի, որ արար ժողով ի վերայ գերեզմանին, եւ հայրապետական պատուով յուղարկեաց զնա ընդ սուրբսն (ՈՒՌ. 372), Վկայասէրի դամբանախօս ներբողաբանը պէտք է եղած ըլլայ, եւ ոչ յուղարկաւորութեան հանդիսագիրը, քանի որ կաթողիկոս մը ներկայ էր այնտեղ, եւ սգակիր ներներկայութեան ձեւը այն ատեններ ճանչցուած չէր։ Վկայասէրի վերջին ներկայութիւնը Քէսունի Կարմիր վանքին մէջ, եւ Գող Վասիլի ազդեցութեան բոլոր Հայ իշխանութեանց վրայ գերակշռութիւնը, եւ Հայութեան առաւել պատուաւոր ձեւով այդ կողմերուն մէջ ստացած դիրքը, առիթ ընծայեցին, որ այլեւս Քէսունի Կարմիր վանքը, ի մէջ լերանց Շուղր անուանեալ, իբր բուն հայրապետանոց նկատուէր, եւ Բարսէղ ալ զսեփականն աթոռ թողեալ ի Շիրականն Անի շինեալ, կ՚որոշէր մնալ այստեղ, եւ աստանօր եկաւորեալ՝ առ իշխանին նախասասցեալ Գոգ Վասիլի բնակութիւն կը հաստատէր (ՉԱՓ. 550)։ Բարսեղի առաջին հոգածութիւններէն մին եղաւ այն երկու մանուկներուն խնամքը, Գրիգորն ու Ներսէսը, որ էին Վկայասէրի քորորդւոյ որդիք եւ Ապիրատի որդիք, եւ Բարսեղի ալ մօրաքրոջ թոռներ, զորս յանձնեալ էր ի նա (ՎԱՐ. 114) որպէսզի օրինաւր դաստիարակութեամբ պատրաստուին այն բարձր կոչումին, զոր ինքն Վկայասէրն որոշած էր Գրիգորի (§ 912), եղբայրն ալ ժամանակին անոր գործակից նշանակելով։ Գրիգոր այդ միջոցին 12 եւ Ներսես 7 տարեկան եղած պիտի ըլլան։

« 915. Միութենական Ձգտումներ   |   917. Ստեփանոս Մանուկ »
© Gratun.org